Środa Popielcowa

2012-02-22

Notatki nt. pochodzenia kolekt dzisiejszego dnia w Mszałach Pawła VI i Piusa V.

Mszał Pawła VI

 

Tekst: „Concede nobis, Domine, praesidia militiae christianae sanctis inchoare ieiuniis, ut, contra spiritales nequitias pugnaturi, continentiae muniamur auxiliis. Per Dominum”.

 

Oficjalny polski przekład: „Panie, nasz Boże, daj nam przez święty post zacząć okres pokuty, aby nasze wyrzeczenia umocniły nas do walki ze złym duchem. Przez naszego Pana”.

 

Przekład z łac.-pol. Mszału z 1968 r.: „Dozwól nam, Panie, przez post zająć stanowisko w chrześcijańskim boju, abyśmy wstrzemięźliwością zostali umocnieni do walki ze złym duchem. Przez Pana naszego”.

 

Przekład z 1968 r. jest znacznie dokładniejszy, nowszy przekład to właściwie parafraza modlitwy.

 

Historia modlitwy. Modlitwa po raz pierwszy pojawia się w Sakramentarzu Leoniańskim (ok. 560/590 r.), jako jedna z oracji podczas kwartalnych dni modlitw w czerwcu. W tej samej funkcji występuje ona także w Sakramentarzu Gelazjańskim (ok. 628/715 r.), ponadto w Gelasianum pojawia się ona również jako kolekta alternatywnego formularza Mszy Wigilii Pięćdziesiątnicy, co jest dość kuriozalne (przewertowałem obszerną monografię Chavasse’a o Sakramentarzu Gelazjańskim, ale nie znalazłem tam wytłumaczenia tego faktu). Natomiast w papieskim Sakramentarzu Gregoriańskim (ok. 625/638 r.) jest to modlitwa liturgii stacyjnej Środy Popielcowej, odmawiana w kościele zgromadzenia się ludu (czyli u św. Anastazji), skąd potem rusza procesja do św. Sabiny, gdzie papież odprawia Mszę św. Kiedy później powstanie obrzęd błogosławienia popiołu i posypania głów wiernych (sprawowany przed Mszą), modlitwa „Concede nobis” będzie modlitwą końcową tego obrzędu. Tak będzie aż do Mszału z 1962 r.

 

Mszał Piusa V

 

Tekst: „Praesta, Domine, fidelibus tuis: ut ieiuniorum veneranda solemnia, et congrua pietate suscipiant, et secura devotione percurrant. Per Dominum”.

 

Przekład z łac.-pol. Mszału z 1968 r.: „Spraw, Panie, aby wierni Twoi rozpoczęli ten czcigodny i uroczysty post z należną pobożnością i przeżyli go w radości ducha. Przez Pana naszego”.

 

Historia modlitwy. Od Sakramentarzy Gregoriańskich aż do Mszału z 1962 r. jest to niezmiennie kolekta dzisiejszego dnia. W Sakramentarzu Gelazjańskim natomiast jest to kolekta środy podczas kwartalnych dni wrześniowych.

 

Mszał Pawła VI. Brak.

 

Komentarze

@ Jerzy Mycka

Tak, ale tu chodzi o formularz Mszy w sobotę późno wieczorem, po czuwaniu Wigilii z wieloma czytaniami i po liturgii chrzcielnej, bo takie są realia "Sakramentarza gelazjańskiego". Jest to więc trochę tak, jakby tego typu kolektę wyznaczyć na noc paschalną, jednak to nie ten moment.

@MB

Bardzo serdecznie dziękuję i proszę o modlitwę!
Odprawiając w obu formach rytu rzymskiego dostępuję przywileju dwa razy obchodzić św. Macieja. Wczoraj miałem radośc celebrować święto Macieja Apostoła w lubelskim kościele na Staszica.

Życzenia

"A los padł na Macieja".
Żeby jak najwięcej losów na Księdza padało.
MB

 Brick by brick.

@ŁW

A ja akurat tutaj jestem zwolennikiem nowinek: graduał, a jak starczy czasu to także polskie pieśni.

 Brick by brick.

Pasjonat - w obronie organistki

Jak W. Sz. P. Organistka "DOBRZE gra i śpiewa" to po co zaraz "krucjata"? Niech dalej dobrze gra i śpiewa, ja - odrzuciwszy "złorzeczenie" (bardzo dziękuje za zwrócenie mi uwagi!) niniejszem Ją w tem "pozytywnie WSPIERAM" i pozdrawiam. Pozdr B.

Ja nie wiem, co jej

Ja nie wiem, co jej liturgista nawkładał, musiałbym dokładnie wiedzieć, co zagrała, aby ją ocenić. Ale fakt, że wie, że Wielki Post jest różnorodny to już dużo.

No i ja się pod tym podpisuję

No i ja się pod tym podpisuję !!! Wtedy na mszy chorał, a pieśni pasyjne na nabożeństwach. Czyli TRADYCYJNIE

A w ogóle

A w ogóle to wolałbym, żeby liturgiści, którzy najpierw doprowadzili do usunięcia z kościołów śpiewu liturgicznego nie usunęli teraz również i śpiewu ludowego.
Tak dzielnie walczą o piękną i oczyszczoną liturgię że niedługo oczyszczą ją ze wszystkiego.
Najlepszym środkiem do tego, aby wydobyć całą mozaikę z tekstów liturgicznych Wielkiego Postu jest śpiewać chorał gregoriański.
Zamiast usuwać pieśni pasyjne z kościołów lepiej promować graduale romanum.

 Brick by brick.

@ŁW

Przecież nie mówię o Panu tylko o tym głupim liturgiście, który nakładł wspomnianej organistce do głowy różnych niemądrych odkryć.

 Brick by brick.

@MB

Nie wiem jak Pana świat, ale mój nie jest kwadratowy. To, że stanąłem w obronie Pani organistki, która TROCHĘ racji ma, nie znaczy, że natychmiast zamierzam przeginać w drugą stronę. W świecie jest nie tylko czerń i biel, ale i odcienie szarości. Zgadzam się na pieśni o męce, co wyraźnie napisałem Nie jestem rygorystą w tej materii - i rozumiem, jak kilka pieśni będzie pasyjnych, ale bez przesady. Tylko będzie liturgicznie, gdy w miarę postępowania Wielkiego Postu ich ilość będzie wzrastała.
Jakim trzeba być doktrynerem (i to doktrynerem głupiej i szkodliwej doktryny), żeby pod pozorem podkreślenia pokutnego charakteru Wielkiego Postu eliminować rozważanie Męki Pana Jezusa, które od zawsze było najlepszym środkiem pobudzającym do prawdziwej i szczerej pokuty? Co to wniosi, poza tym, ze sobie Waści ulżysz emocjom? Zarzucanie czegoś, czego nikt nie powiedział.. bezsens Wzorcem są antyfony - Proszę przejrzeć antyfony kolejnych niedziel Wielkiego Postu w Mszale Jana XXIII. Proszę zobaczyć, co śpiewano w Środę Popielcową w Liturgii Papieskiej. Ja rozumiem, że mamy Polską piękną tradycję, ale to nie zmienia faktu, że można ją pogodzić z faktem tego, że Wielki Post nie jest jednolity - zmienia swój charakter w trakcie.
Takimi głupotami kończy się wymyślanie liturgii na nowo.
Jeśli posoborowy liturgista (przedsoborowy rubrycysta to jednak inne zwierzę), jak wiadomo, jest jak terrorysta to może należy go jak terrorystę potraktować? Jakimś oddziałem antyterrorystycznym?
Wolę oddział terrorystyczny niż głupie komentarze. Które nic nie wnoszą

@ŁW

To kiedy wyrzucamy z kościołów nabożeństwo Drogi Krzyżowej i Gorzkie Żale? A tajemnice bolesne różańca? A Znak KRZYŻA na początku i końcu Mszy (te w trakcie już wyrzucono)? A krzyż na ołtarzu lub obok niego? A krzyże z wież kościołów? Sal szkolnych? Miejsc pracy? Rozstajów dróg? Szyj?
Jakim trzeba być doktrynerem (i to doktrynerem głupiej i szkodliwej doktryny), żeby pod pozorem podkreślenia pokutnego charakteru Wielkiego Postu eliminować rozważanie Męki Pana Jezusa, które od zawsze było najlepszym środkiem pobudzającym do prawdziwej i szczerej pokuty?
Takimi głupotami kończy się wymyślanie liturgii na nowo.
Jeśli posoborowy liturgista (przedsoborowy rubrycysta to jednak inne zwierzę), jak wiadomo, jest jak terrorysta to może należy go jak terrorystę potraktować? Jakimś oddziałem antyterrorystycznym?

 Brick by brick.

Wigilia Pięćdziesiątnicy ...

Wigilia Zesłania Ducha Świętego to przez wieki był dzień postu równie ścisłego jak w Środę Popielcową. Może to jest właśnie powód umieszczenia kolekty Concede nobis ... w formularzu tej wigilii już w Gelasianum?

Pani Organistka ma jednak

Pani Organistka ma jednak zdecydowanie rację. Pasja to męka Chrystusa, a pokuta to pokuta - jest tu pewien zbiór wspólny. Ale jednak nie całość. Wielki post to nie jest czterdziestodniowy wielki piątek. Dlatego należy ostrożnie. Nie jestem rygorystą w tej materii - i rozumiem, jak kilka pieśni będzie pasyjnych, ale bez przesady. W Środę Popielcową można zaśpiewać choćby "Bądź mi litościw" itd. A w wielu parafiach w środę popielcową jest "Ogrodzie Oliwny"... Na Mękę Chrystusa też trzeba się przygotować, bo sam Chrystus przygotowywał na to swoich Uczniów. Tak też post przygotowuje do misteriów pasyjnych, które następują w drugiej jego części z kulminacją w Niedzielę Męki Pańskiej.
Tyle o Mszy Świętej. Mowisz "wielką tradycję w Polsce mają pieśni i nabożeństwa Pasyjne. No włąśnie - nabożeństwa nie stosują się to aż tak rygorystycznych zasad, więc ten niedosyt takich pieśni należy mocno nadrabiać na drogach krzyżowych i gorzkich żalach (swoją drogą drogi krzyżowe w Wielkim poście są w piątki - bo to piątek a nie post uzasadnia ich treść - zresztą dlatego można je odprawiać cały rok). Miejsce wielu pieśni jest nie w liturgii a na nabożeństwach. Choć powszechnie się to robi, nie powinno się ich dowolnie mieszać. Podobnie jak w okresie Narodzenia Pańskiego w trakcie Mszy Śpiewa się tylko kolędy, bo one mają wymiar teologiczny co do treści - a w trakcie nabożeństw i prywatnie można sobie śpiewać "Oj Maluśki" czy "Gdy śliczna Panna". Chodzi o adekwatność - co do liturgii to do liturgii, a co do nabożeństw to do nabożeństw. Wielki post jest obfity w nabożeństwa Pasyjne, i w pierwszej jego części to w nich jest miejsce śpiewów Pasyjnych. Do liturgii wejdą one w odpowiednim momencie.

w obronie organistki

Ja Cię przepraszam, ale moja organistka DOBRZE gra i śpiewa. I to moje wołanie o wsparcie nie było PRZECIWKO niej, tylko ZA pieśniami pasyjnymi. Proszę uprzejmie nie złorzeczyć, tylko pozytywnie WESPRZEĆ. Może podrzucić jaki adresik z zasobami pieśni pasyjnych, to przekażę, albo podać powód dla którego jednak MOŻNA je śpiewać.

Pasjonat

Pieśni pasyjne

Ja oczywiście u siebie w parafii śpiewam pieśni pasyjne od początku WP, choć przez pierwsze tygodnie przeplatam je pokutnymi. Mój katolicki zmysł podpowiada mi, że uświęconej wiekami tradycji nie może tak ot sobie znieść jakiś rzekomy przepis. Pozdr B.

Pieśni pasyjne

I może dobrze, że nie gra naszych pięknych pieśni, bo jak miałaby je kaleczyć, to niech tam sobie brzdąka swoje piosneczki - "zgodnie z przepisami" tfu. http://www.youtube.com/watch?v=rQHPszuhlas&feature=channel_video_title
Pozdr B.

Pieśni pasyjne

Nigdy się nie odzywam w parafii, a dziś zapytałam panią organistkę, dlaczego tak mało śpiewała pięknych polskich pieśni pasyjnych. A ona na to, że NIE WOLNO, że dopiero po piątej niedzieli WP - takie przepisy. Powiedziałam jej, że przepisy są po to, by je łamać. A swoją drogą, kto te przepisy przepisał i po co? Chyba nie zrozumiał, jak wielką tradycję w Polsce mają pieśni i nabożeństwa pasyjne. Czy ktoś chce coś zabić, coś, co i tak ledwo zipie. W miejsce tych wspaniałych melodii muszę zatem śpiewać "dwudziesty pierwszy już wiek". Litości! LITURGIŚCI wspomóżcie moją krucjatę, żebym mogła organistkę autorytetem jakim z kolei wesprzeć, by spokojnie łamała przepisy.

Pasjonat

Ostatnio najpopularniejsze

Blog „Zasypywanie przepaści”
Miałem niedawno rozmowę na tematy liturgiczne z jednym moim współbratem. Rozmowa ta dała mi trochę do myślenia, dlatego dzielę się tym na blogu.
Blog „Krucjata anty-omniańska”
W Regula monachorum św. Fruktuoza z Bragi (+ ok. 665) znalazłem bardzo ciekawe zalecenie, co robić w przypadku przyłapania mnicha na efebo-, albo pedofilii. Pisze on:
Blog „Blog redakcyjny”
Ten krótki kolaż blogowy chcieliśmy dedykować dwóm świeżo wyświęconym diakonom: Krzyśkowi Porosło (autorowi wielu dobrych tekstów na Liturgia.pl) i Andrzejowi Krukowi (przyjacielowi).

O autorze

Zasypywanie przepaści

Maciej Zachara MIC

Marianin. Rocznik 1966. Absolwent Papieskiego Instytutu Liturgicznego na rzymskim "Anselmianum". Ojciec duchowny Seminarium Księży Marianów w Lublinie. Prezbiter wspólnoty neokatechumenalnej na lubelskiej Poczekajce. Odprawia Mszę św. w nadzwyczajnej formie rytu rzymskiego w kościele Niepokalanego Poczęcia NMP przy ul. Staszica w Lublinie. Stała współpraca z miesięcznikiem "Oremus".

Szczególne zainteresowania: historia liturgii chrztu i bierzmowania, rozwój obrzędów Mszy świętej, wzajemna relacja Mszałów Pawła VI i Piusa V.

Najnowsze wpisy autora

Wniebowstąpienie Pańskie / Niedziela po Wniebowstąpieniu

2012-05-20

Notatki nt. pochodzenia kolekt dzisiejszej niedzieli w Mszałach Pawła VI i Piusa V

Mszał Pawła VI, Wniebowstąpienie Pańskie

Edycja z 2002 r. przewiduje dwie modlitwy, druga z nich jest przejęta z Mszału Piusa V (zob. wpis z 17 maja), natomiast pierwsza modlitwa jest taka:

Tekst: „Fac nos, omnipotens Deus, sanctis exsultare gaudiis, et pia gratiarum actione laetari, quia Christi Filii tui ascensio est nostra provectio, et quo processit gloria capitis, eo spes vocatur et corporis. Qui tecum.” więcej »

Wniebowstąpienie Pańskie

2012-05-17

Notatki nt. pochodzenia kolekty o Wniebowstąpieniu Pańskim z Mszału Piusa V. Nt. Mszału Pawła VI – w niedzielę, z powodu przesunięcia uroczystości.

Tekst: „Concede, quaesumus, omnipotens Deus: ut, qui hodierna die Unigenitum tuum Redemptorem nostrum ad caelos ascendisse credimus; ipsi quoque mente in caelestibus habitemus. Per Dominum”. więcej »

VI niedziela wielkanocna / V niedziela po Wielkanocy

2012-05-13

Notatki nt. pochodzenia kolekt dzisiejszej niedzieli w Mszałach Pawła VI i Piusa V

Mszał Pawła VI, VI niedziela wielkanocna

Tekst: „Fac nos, omnipotens Deus, hos laetitiae dies, quos in honorem Domini resurgentis exsequimur, affectu sedulo celebrare, ut quod recordatione percurrimus semper in opere teneamus. Per Dominum”. więcej »

V niedziela wielkanocna / IV niedziela po Wielkanocy

2012-05-06

Notatki nt. pochodzenia kolekt dzisiejszej niedzieli w Mszałach Pawła VI i Piusa V więcej »

Lubiane na Facebooku