Notatki nt. pochodzenia kolekt obecnej niedzieli w Mszałach Pawła VI i Piusa V.
Mszał Pawła VI, V niedziela per annum
Tekst: „Familiam tuam, quaesumus, Domine, continua pietate custodi, ut, quae in sola spe gratiae caelestis innititur, tua semper protectione muniatur. Per Dominum”.
Oficjalny polski przekład: „Wszechmogący Boże, strzeż nieustannie swojej rodziny z ojcowską dobrocią, a ponieważ całą nadzieję pokładamy w łasce niebieskiej, otaczaj nas zawsze swoją opieką. Przez naszego Pana”.
Historia modlitwy. W Sakramentarzach Gregoriańskich (zarówno papieskim, ok. 625/638 r., jak typu II, ok. 650/683 r.) modlitwa występuje jako Oratio super populum (modlitwa nad ludem na końcu stacyjnych Mszy wielkopostnych) w sobotę II tygodnia Wielkiego Postu. Natomiast większość Frankońskich Sakramentarzy Gelazjańskich (z wyjątkiem Sakramentarza z Gellone, ok. 790/800 r.) stosuje ją jako kolektę V niedzieli po Epifanii. Przejmuje to Suplement św. Benedykta z Aniane do papieskiego Gregorianum (ok. 810/815) r.), toteż od tej pory, aż do Mszału z 1962 r., modlitwa „Familiam tuam” jest stosowana dwukrotnie: w V niedzielę po Epifanii i jako modlitwa nad ludem w Wielkim Poście. Mszał Pawła VI zachował modlitwę w V niedzielę per annum. W liturgii „trydenckiej” przypada dziś Septuagesima, dlatego w tym roku V niedziela po Epifanii przepada, gdyby nie to, mielibyśmy dzisiaj tę samą kolektę w obu Mszałach.
Mszał Piusa V, niedziela in Septuagesima
Tekst: „Preces populi tui, quaesumus, Domine, clementer exaudi: ut, qui iuste pro peccatis nostris affligimur, pro tui nominis gloria misericorditer liberemur. Per Dominum”.
Przekład z łac.-pol. Mszału z 1968 r.: „Prosimy Cię, Panie, wysłuchaj łaskawie modlitwy swojego ludu i chociaż słusznie cierpimy za nasze grzechy, wybaw nas miłosiernie dla chwały swojego imienia. Przez Pana naszego”.
Historia modlitwy. Historia jest bardzo prosta. Od Sakramentarzy Gregoriańskich do Mszału z 1962 r. modlitwa występuje dwukrotnie: w dzisiejszą niedzielę oraz w wiosenne kwartalne dni modlitw, w sobotę I tygodnia Wielkiego Postu.
Mszał Pawła VI. Brak.
Maciej Zachara MIC
Marianin. Rocznik 1966. Absolwent Papieskiego Instytutu Liturgicznego na rzymskim "Anselmianum". Ojciec duchowny Seminarium Księży Marianów w Lublinie. Prezbiter wspólnoty neokatechumenalnej na lubelskiej Poczekajce. Odprawia Mszę św. w nadzwyczajnej formie rytu rzymskiego w kościele Niepokalanego Poczęcia NMP przy ul. Staszica w Lublinie. Stała współpraca z miesięcznikiem "Oremus".
Szczególne zainteresowania: historia liturgii chrztu i bierzmowania, rozwój obrzędów Mszy świętej, wzajemna relacja Mszałów Pawła VI i Piusa V.
Komentarze
wt., 7.2.2012, 17:11
@MB
Oczywiście, oczywiście, ale wpis jest o kolekcie, więc nie chciałem się wdawać w bardziej szczegółowe wyjaśnienia, tym bardziej, że śpiewy mszalne dla niedziel po Epifanii, poczynając od trzeciej, są wspólne. Mozna powiedzieć, że nie są specyficzne dla ich formularza.
wt., 7.2.2012, 13:38
@PC
Ale nie cały formularz, tylko czytania i modlitwy. Antyfony z XXIII Niedzieli po Zesłaniu Ducha Św.
Brick by brick.
ndz., 5.2.2012, 16:24
Nie przepada
Niedziele po Epifanii ustępujące przed nadchodzącym Przedpościem przenosi się na okres po Zesłaniu Ducha Św., pomiędzy XXIII a Ostatnią Niedziele tego okresu. Jest prawdą, że na ogół pierwsza z tych ustępujących niedziel rzeczywiście "przepada" (lub gdy wszystkie zmieszczą się przed Przedpościem, z racji późnej Wielkanocy, bywa, że "przepada" XXIII Niedziela po Zesłaniu), podobnie jak w rycie zreformowany po zakończeniu cyklu wielkanocnego omija się jeden tydzień zwykły. Wynika to z tego, że liczba formularzy niedzielnych w obu formach przewidziana jest na rok liturgiczny liczący 53 tygodnie. Ten zaś zazwyczaj ma tygodni 52. Z kolei rok kalendarzowy liczy 52 tygodnie i jeden lub, w roku przestępnym dwa dni. Ten dodatkowe dni, co kilka lat składają się na ów 53. tydzień, tak jak jest właśnie teraz. W związku z tym formularz V Niedzieli po Epifanii zostanie w Roku Pańskim 2012 użyty w XXIV Niedzielę po Zesłaniu, przypadającą 11 listopada.