"Pobożny" czy "rubrycysta" - który lepszy?

Taki krótki komentarz: http://www.nowyruchliturgiczny.pl/2011/03/czy-rubryki-sa-wazne.html

Czy warto przeczytać - nie wiem. Ale mam nadzieje, że chociaż pobudzi do refleksji :)

zastosować do V ME wskazania Mszału editio typica III z 2002 r., który łączy tę Modlitwę z konkretnymi formularzami mszalnymi i nazywa tę ME "Modlitwą w różnych potrzebach". Inna kwestia co do V ME to jej tekst. W naszym polskim Mszale mamy tekst jeszcze sprzed powstania typicznej wersji łacińskiej (1991 r.), która w niektórych miejscach znacząco koryguje tekst wcześniejszy. Ja sam na jakiś czas zawiesiłem stosowanie tej Modlitwy, w oczekiwaniu na nowe polskie tłumaczenie.

Trochę to jest jednak tak, że ryba psuje się od głowy. Żeby ograniczyć się do sprawy wyboru modlitwy eucharystycznej. Kiedyś przeczytałem rubryki z polskiego mszału co do V ME. W żaden sposób nie mogłem wywnioskować, czy można jej używać w niedziele zwykłe. Zadałem odpowiednie pytanie na liturgia .pl. Nawet się wywiązała mała dyskusja między dominikańskimi liturgistami a opinie oczywiście były rozbieżne. A to tylko jeden przykład spośród legiony niejednoznacznych rubryk. Trudno się dziwić ich lekceważeniu. Przyjrzyjmy się przykładowi II ME podanemu przez kl. Krzysztofa. Niby WOMR powiada, ze jest on na dni powszednie, ale ponieważ nie ma w odnośnym przepisie słowa „wyłącznie”, a w samym mszale, polskim, ale także np. niemieckim, są dopisane modlitwy „zjednoczeni…” na niedziele i wszystkie ważniejsze święta więc efekt jest jaki jest. A co do dyskusji miedzy dominikanami. Ciekawe, że nikt z nich nie zasugerował, ze wobec niejasności interpretacyjnych, lepiej trzymać się przepisu pewnego i w niedziele zawsze odmawiać Kanon (no, ewentualne III ME lub, w niedziele zwykłe, także IV).

rzekomej opozycji między pobożnością a normami liturgicznymi. Bardzo dobry cytat z pisma "Norma vitae" bł. Stanisława Papczyńskiego (założyciela Zgromadzenia Księży Marianów): "Przykazania Boże i rady ewangeliczne, prawa świętego Kościoła Rzymskokatolickiego, jego przepisy, postanowienia, obrzędy, zwyczaje i nakazy, a także ta niniejsza Reguła, niech będą przestrzegane z miłości do Boga".

Za jakiś czas zrobię jeszcze mały wpis u siebie na pokrewny temat". Z niecierpliwością czekamy na ów wpis. @Kazimierz Roztocki "Przyszło mi też w tym momencie do głowy takie pytanie, czy "łamanie przepisów liturgicznych" nie jest w jakimś stopniu łamaniem przez kapłana zasady posłuszeństwa wobec Kościoła?" Według mnie zdecydowanie jest nieposłuszeństwem Kościołowi. Przysięga posłuszeństwa biskupowi i jego następcom składana w czasie święceń nie może być rozumiana tylko jako przysięga wobec poleceń mojego biskupa i tyle. W osobie biskupa jest reprezentowany Kościół ze wszystkim, co oznacza. Posłuszeństwo biskupowi i Kościołowi wyraża się w posłuszeństwie normom liturgicznym. Świadome ich łamanie jest wyraźnym gestem nieposłuszeństwa. Przez długi czas nosiłem w sercu taki problem: czy w posłuszeństwie powinienem łamać przepisy jeśli wymaga tego ode mnie proboszcz? Doszedłem jednak do wniosku, że mogę się temu sprzeciwić: a) posłuszeństwo Kościołowi wyrażam przez posłuszeństwo normom liturgicznym; b) nie mogę łamać swojego sumienia dla bycia posłusznym proboszczowi. Oczywiście taka postawa zazwyczaj doprowadzi do konfliktu na linii proboszcz-wikary, jednakże ważniejsze jest bycie prawdziwie sobą, bycie zgodnym z własnym sumieniem, a nade wszystko bycie posłusznym Kościołowi i ustanowionym przez Niego normom liturgicznym.

"Natomiast mam duże wątpliwości, co do pobożności tych, którzy świadomie łamią przepisy liturgiczne. To oni ignorują tradycję, zdanie Kościoła, przywłaszczają sobie prawa, których nie mają. Moim zdaniem nie istnieje taka hybryda jak pobożny, który łamie przepisy. Te dwie rzeczywistości zupełnie się wykluczają, ponieważ są ze sobą wewnętrznie scalone. Brak jednej wyklucza obie." Świetny tekst! Trafił ksiądz w sedno. Ja jeszcze bym dodał, że w wielu przypadkach liturgiczna samowolka prawdopodobnie wynika z pychy ("ja wiem lepiej, jak powinna wyglądać Msza") i/lub takiej typowej ludzkiej niechęci wobec podporządkowywania się komukolwiek lub czemukolwiek, zwłaszcza jeśli nikt nie patrzy na ręce i nie wyciąga konsekwencji. Skoro można wszystko zrobić szybciutko i po swojemu - to czemu nie? Przyszło mi też w tym momencie do głowy takie pytanie, czy "łamanie przepisów liturgicznych" nie jest w jakimś stopniu łamaniem przez kapłana zasady posłuszeństwa wobec Kościoła?

że siedzi w nas jakaś mocna niechęć do prawa jako takiego. Przypomina się, tak sięgając do przykładu z literatury dziecięcej, taka scena z książki "Pamiętniki Tatusia Muminka": Włóczykij zbudował statek na morską wyprawę, po czym w jakimś pomieszczeniu (może w budce sternika, dokładnie nie pamiętam), zastał nieoczekiwanie kota Joka. Gniewnie zapytał: "Jak to, nie widziałeś napisu na drzwiach: Obcym wstęp wzbroniony?", na co kot spokojnie odpowiedział: "Widziałem, no i właśnie dlatego tu jestem". Jest w nas coś z tego Joka (skądinąd sympatycznego, ja zresztą koty bardzo lubię). Instynktownie traktujemy prawo jako narzędzie opresji, z którego trzeba się wyzwolić, uznając tym samym, że ten, kto to prawo wydał, jest niegodny zaufania. Przenosić taką postawę w dziedzinę liturgii jest niebezpiecznie. Prawo w liturgii jest oczywiście służebne wobec celebrowanego misterium i nie może być absolutyzowane, ale nie jest przez to nieważne. Podoba mi się porównanie norm liturgicznych do znaków drogowych i barier ochronnych na drodze, one są służebne i pomagają mi sprawnie i bezpiecznie jechać do celu. Mam je respektować, a nie zastanawiać się, czy ten znak jest tu potrzebny czy niepotrzebny i niech mi ktoś najpierw wytłumaczy sens tego znaku, ja to rozważę i jeśli łaskawie się z tym zgodzę, to może się zastosuję. Jedno wspomnienie sprzed paru lat. W jednym z domów zakonnych, w którym akurat przebywałem, wywiązała się dyskusja o kupnie nowego kielicha do kaplicy domowej. Dawny kielich był ceramiczny i rozbił się (na szczęście nie podczas liturgii). Przełożony (mój dobry kolega i, co ważne, absolutnie żaden libertyn czy wolnomyśliciel) zdecydowanie optował za kielichem ceramicznym, no ale korzystając z mojej obecności, poprosił mnie o radę niby jako eksperta. Powiedziałem, żeby przy okazji tego, że stary kielich się rozbił, kupili porządny kielich ze szlachetnego metalu, jak Kościół przykazuje, dodając, że "takie są normy liturgiczne". Przełożony wówczas spontanicznie prychnął i wydymając pogardliwie wargi, powiedział: "Eee tam, normy liturgiczne...", po czym w dłuższym wywodzie zaczął uzasadniać dlaczego powinien być kielich ceramiczny. Powinien być, ponieważ w tym domu tak zawsze było (czyli od kilkunastu lat), a poza tym kiedy była zorganizowana kaplica domowa, to wtedy pierwsze prowizoryczne tabernakulum to było po prostu otwarte gliniane naczynie zwisające z sufitu i to mu przypominało słowa św. Pawła o skarbie w naczyniach glinianych i że my też jesteśmy takim naczyniem i zawsze wtedy bardzo to przeżywał, potem zrobiono juz zamykane tabernakulum w ścianie, ale kielich ceramiczny był takim przypomnieniem, dzięki któremu mógł dalej przeżywać, więc chciałby kupić nowy kielich ceramiczny, bo wtedy mógłby znów przeżywać. Po wysłuchaniu tego skomentowałem krótko: "Słuchaj, możesz myśleć o mnie, że jestem czlowiekiem żyjącym w niewoli prawa, ale zobacz, że twoja racja nie jest ani trochę głębsza. Twoją racją jest osobisty religijny sentyment, który chcesz podnieść do rangi prawa i narzucić wszystkim domownikom". Przełożony zamilkł, a kiedy po jakimś czasie odwiedziłem znów ten dom, zobaczyłem w domowej zakrystii nowy złoty kielich. Z tamtym przełożonym kolegujemy się do dziś i jakoś nie widzę, żeby brak kielicha ceramicznego spowodował u niego duchową katastrofę. Zapamiętałem w każdym razie jako ciekawe zjawisko tę spontaniczną gniewną reakcję na samo wspomnienie "norm liturgicznych", i to u człowieka bardzo prawego, starającego się być zawsze wiernym wobec nauczania Magisterium, a jakoś puszczającego mimo uszu wezwania cenionych przez siebie Jana Pawła II i Benedykta XVI do zachowywania tych okropnych "norm liturgicznych". Za jakiś czas zrobię jeszcze mały wpis u siebie na pokrewny temat.