Po co wymyślać?

Bardzo dziękuję za inicjatywę Mszy wotywnych o Chrystusie Najwyższym i Wiecznym Kapłanie. Jako wierny, uczestniczący w mszach sprawowanych przez Ojców dominikanów zwyczajowo w sposób godny, pełen należnej czci i szacunku dla Eucharystii, bardzo jestem wdzięczny za wszelkie działania mające na celu celebrowanie w sposób jeszcze bardziej uroczysty, piękny i godny. Uważam, że w pewnym zakresie cel ten został osiągnięty w czasie tej czwartkowej mszy. Natomiast moje zastrzeżenia odnoszą się do dwóch kwestii: 1. Takie wyciemnienie kościoła z jakim mieliśmy do czynienia, moim zdaniem nie służyły bardziej uroczystej celebracji, a wręcz przeciwnie. Wszak światło w liturgii ma tez ogromne znaczenie - tak symboliczne jak i praktyczne. Nie wiem czy to wyciemnienie było działaniem celowym czy tak wyszło, ale wydaje mi się, że oświetlony kościół podkreśliłby uroczysty charakter mszy. To jednak mniejsza sprawa. 2. Dużo większe zastrzeżenia mam, co do muzycznej strony tej liturgii, a właściwie do wykonania. Uważam, iż taką mszę odprawianą raz w miesiącu naprawdę można muzycznie dobrze przygotować. Najbardziej słabym punktem okazały się części stałe. Trudno oczekiwać żeby wierni je odśpiewali skoro sama „schola” ledwo sobie z nimi radziła. A przecież melodie nie trudne, choć po tym co „schola” śpiewała trudno było się domyśleć co to za śpiew? Niestety do mnie nie dotarły kserokopie śpiewów bo szybciej bym się zorientował że znam te melodie. Czy alleluja było kontrowersyjne? Nie wiem… Tak samo jak większość nie byłem w stanie powtórzyć wyczynów kantora, kantor też miał problemy z powtórzeniem tego co zaśpiewał. O uroczystym śpiewie nie ma więc mowy. Osobną kwestią jest, czy „schola” siedząca wśród wiernych to dobry pomysł. Kojarzy się to trochę z udawaniem, że wierni umieją śpiewać, niestety nie wyszło, bo sama „schola” ledwo dawała rade. Może następnym razem kilku braci dominikanów wspomoże silnymi głosami? To tyle krytyki, poza nią należy docenić wkład pracy i staranność Ojców celebrujących, za co jeszcze raz dziękuję. Na koniec mej wypowiedzi życzę powodzenia, siły i wytrwałości w dalszych działaniach Ośrodka.

Regissa poruszyła ważny aspekt zmian w liturgii.

Witam serdecznie! Może mnie już dominikanie przyzwyczaili do takiego sposobu odprawiania mszy, gdzie stare łączy się z nowym w sposób harmonijny i dlatego nie jestem aż tak wrażliwa na różne "zgrzyty", o których Michał Buczkowski wspomina w swoim komentarzu. Albo, co również możliwe, nie dostaje mi odpowiedniej wiedzy. Ale wszak nie o wiedzę w liturgii chodzi przede wszystkim, a ja czułam się na tej mszy jak u siebie w domu. Natomiast zgrzytnęło mi potężnie w jednym momencie. Posłużę się tu cytatem z wypowiedzi brata Tomasza: "Komunia udzielana pod jedną Postacią, na sposób przyjęty w Bazylice: każdemu wiernemu tak, jak pragnie: na klęcząco, na stojąco, na rękę, do ust." Otóż nie każdemu tak, jak pragnie... Moje pragnienie, to przyjęcie Ciała i Krwi Chrystusa pod obiema Postaciami, do czego zresztą zachęcały mnie wszystkie teksty liturgiczne w tym wciąż za rzadko słyszany Kanon Rzymski oraz teksty liturgii Słowa. Powstało takie wrażenie, jakby celebransi mówili jedno, a robili coś innego. Nie słuchali wypowiadanych przez siebie słów, czy w imię dziwnie pojętej tradycji wyrzucali je z pamięci? Dopóki udzielanie komunii pod obiema Postaciami nie stanie się normą (a pod jedną Postacią tylko w wyjątkowych okolicznościach), to każda, nawet najbardziej "dopieszczona" liturgia będzie "zgrzytać"...

Od dłuższego czasu przygotowywałem wpis: http://www.liturgia.pl/node/8027 . Dotyczył głównie dwóch mszy trydenckich, jakie miały niedawno miejsce w dość dziwnych okolicznościach. Przynajmniej pierwsza z nich, mogę to powiedzieć z całą stanowczością, bo uczestniczyłem w niej i odbyłem rozmowy z innymi jej uczestnikami. Tytuł "Msza jako cyrk" dotyczył trydenckich mszy objazdowych - czegoś co odbierałem jako pokazy bardziej niż modlitwę. Długo zbierałm się do napisania tego tekstu, gdyż nie chciałem chlapnąć jakąś niewyważoną opinią (chyba się udało, bo nie widzę słów zdziwienia czy oburzenia na większość tekstu, ale na końcówkę, która dotyczy mszy ośrodkowej). I gdy już wziąłem się do pisania, akurat byłem po rzeczonej mszy w klasztorze oo. dominikanów. I jakoś pewne rzeczy zaczęły mi się łączyć. Zobaczyłem pewne podobieństwa. Pisałem na gorąco, po mszy i pewnie brakło dystansu. Po kilku dniach jednak nie wycofuję się z kilku rzeczy. Atmosfera rozmów, jaką wyczułem po mszy, była właśnie taka, jak opisałem - co by tu jeszcze pozmieniać, a dlaczego a dlaczego tamto uwzględniono lub nie. Zdziwiłem się takim podejściem. Zdziwiłem się też, że pewne rzeczy wydawały mi się w Ośrodku ustalone i oczywiste, a nie zobaczyłem ich we wzorcowej celebracji. Np. kwestia niełączenia różnych sposobów celebrowania - albo msza śpiewana albo recytowana, a tymczasem lekcja była odczytana, gdy cała reszta śpiewana - dla mnie zgrzyt podobny, jakby po zaśpiewaniu przez kapłana "Pan z wami" lud odpowiedział zupełnie nieśpiewnie "I z duchem twoim". Wydawało mi się też, że w DOL jasna jest eucharystyczna koncentaracja na krzyżu... Tymczasem jakoś większe zainteresowanie budziła sprawa procesji z darami bądź jej braku, zastosowania czy niezastosowania kadzidła. Skądinąd też ważne i ciekawe kwestie. Wydaje mi się, że gdyby była grupa nie trzeba by zapraszać jakiejś dodatkowej grupy dla wspomożenia. Zresztą po co jakakolwiek zmiana - po co zmieniać podczas jednej mszy obiekt skłonów? Takie eksperymentowanie na rekolekcjach ma jeszcze jakieś uzasadnienie - ludzie są z różnych stron, odprawia się poza normlanym cyklem mszy, próbuje się ustalić jakiś jednolity sposób celebracji, szuka się nawet innego niż dotychczas, bo NOM jeszcze się kształtuje. Rozumiem. Ale po co na jednej z codziennych mszy klasztoru? By zamieszać? By ludzie widzieli, że raz tak, a raz tak? Że symbol jest niejasny? Skłony i ich obiekt nie są fakultatywne, by za każdym razem było inaczej. Wprowadzamy zmianę - zaczynamy w ten sposób odprawiać... - o ile nie wbrew rubrykom - nie mówię nie, ale zmiana na jedną, wieczorną, czwartkową mszę? Po co? "Po co?" to w ogóle główne pytanie tekstu o mszach jako cyrku. Jedno z najważniejszych pytań mojego życia - pytanie o celowość. Proszę potraktować ten tekst jako takie wielkie "dlaczego?". Nie jestem często u dominikanów, ale zawsze czułem, zawsze mnie to mocno zastanawiało, że przy tak niezakorzenionych i zmieniających się ludziach, jakimi są np. studenci, udaje się stworzyć liturgię, która wypływa z ich wspólnoty. Zawsze znajdowało się na tyle pewnie śpiewających osób w nawach, że wiadomo było do czego się włączać. W czwartek inaczej - słyszełem, że kilka najbliżej stojących osób też ma problem zaczepić się w tym śpiewie. Nie wiem z czego to wynikało, ale były to osoby dobrze śpiewające, które (podobnie jak ja) zaczynały śpiewać mocno, ale w końcu z coraz mniejszą pewnością, by w połowie zwrotki lub w innym dziwnym miejscu nucić tylko pod nosem. Dziwne? Dziwne. Z czego to wynikało? Próbowałem znaleźć odpowiedź - okazuje się, że błędną, cóż - niech teraz szukają inni. Oczywiście zdziwiłbym się, gdyby kapłani Ośrodka nie odprawiali mszy i nie chcieli, by włączały się w te msze osoby związane z Ośrodkiem. Są jednak różne osoby związane z DOL. Ja na przykład czuję się związany. Mentalnie, osobiście, emocjonalnie i pewnie na inne sposoby. Bardzo bliska mi jest idea Ośrodka, realizacja też jest bliska, ale NOM nie jest mi bliski. I to jest pewna okoliczność, na którą chyba nie zwrócili uwagi organizatorzy (organizatorzy mszy - jak to brzmi...) - jak różnych ludzi przyciąga Ośrodek. Jest mi bliska idea dążenia do tego, by msza wyrażała teologię katolicką. Każda msza. Ale jednocześnie nie czuję się dobrze w tej formie modlitwy. Chciałbym uczestniczyć w konferencji na temat kapłaństwa, ale wolałbym, żeby nie łączyć edukacji ze mszą (to na przykład kwestia, w której różnimy się znacznie). Wolałbym rano pójść na mszę, a w konferencji uczestniczyć niezależnie od Eucharystii. Pewnie frustrację zwiększyło, że naginam swoją wrażliwość, przychodzę i uczestniczę we mszy i - jak zauważyła Monika - konferencji nie ma, homilii zresztą też nie, a nawet brak odpowiedzi na pytanie "Co my tu właściwie robimy?".

tak, jak piszesz, mogłoby być i w innych dominikańskich kościołach w pierwsze czwartki miesiąca. Jestem za.

Z tego, co wyczytałem u Ojca było niezwykle bogato i uroczyście (w porównaniu np. z rzeczywistością parafialną u mnie w mieście), mimo braku kadzidła. Siłą rzeczy, moim zdaniem, nie można było by takiej Mszy świętej przygotować (asysta, śpiewy) spontanicznie, a nie przy osławionym biurku.

Odpust zupełny można uzyskać uczestnicząc we wszystkich Mszach pierwszo-czwartkowych razem wziętych, czy jest to możliwe uczestnicząc w jeden Mszy świętej?