Zostać uczniem

i odwagę w interpretacji tej "nienawiści", którą egzegeci, tłumacze albo trywializują (sposób mówienia - hebraizm), albo osłabiają (patrz np. tłumaczenie w edycji Paulińskiej), a niedzielni kaznodzieje przemilczają. A temat jest i wykładni potrzebuje. Sformułowanie Jezusa gorszy, gdy ma się rzeczywistość ludzkich miłości za coś ostatecznego, absolutnie doskonałego, czego wielu w swej naiwności naucza. A tymczasem może być, na co rozumiem zwraca uwagę Pani Anna, absolutyzacja miłości jako przywiązania i może istnieć miłość zakłamana, na co nacisk kładzie Pan Olgierd. Przywiązanie Lewis pięknie określa jako najpokorniejszaą miłość. I taką bywa, ale umie też stać się zaborcza, egoistyczna, zabójcza dla naszego życia miłości. Rezygnacja zaś z prawdy w miłości jakże pospolita, Człowiek, jak dobitnie pisze Kierkegaard: "popełnia błąd i imieniem miłości nazywa to, co jest słabą uległością, to, co jest zgubnym skomleniem lub szkodliwą solidarnością, pustym jestestwem, egoistycznymi związkami, przekupstwami pochlebstwa, błyskami chwili lub relacjami doczesności." (Czyny miłości)

nie widzę też dodatkowego sensu Jezusowych przykładów „z życia”, o którym pisze Ania. Choć nie widzę tu paradoksu, to przecież nie mogę przyjąć wniosku, że w takim razie jestem uczniem, a już nie owcą, ani sługą. Nie do mnie należy określanie się względem innych. Jaki więc cel ma ten podział? Obraz tej sceny maluje mi się taki: Jezus uniósł się widząc, że tłumy ciągnące za Nim są daleko od Jego drogi, że ci ludzie idą za Nim, ale nie spełniają koniecznego warunku, żeby dojść tam, gdzie On zmierza. Zwraca się do nich, jak i do mnie, w cierpkich słowach, które ja odbieram jako: po co tu idziesz?, czy wiesz, czego chcesz?, czy wiesz, co to za droga? Jego tłumaczenie „Bo któż z was...” jest w samą porę, na miejscu. Mówi: przedsięwzięcia z tego świata potraficie zaplanować i rozumnie przeprowadzić: Rozważacie, jakie środki podjąć, żeby sprostać waszym wyzwaniom. Czemu więc nie zachowacie się równie rozumnie, gdy idzie o sprawy najważniejsze? Czemu nie spytacie, co jest warunkiem przebywania na Mojej drodze? Chcecie mieć udział ze Mną za darmo; spędzić czas w błogiej, przynoszącej ulgę atmosferze i pójść do domu; bez fanatyzmu i z umiarem traktować wiarę, tak, żeby był wilk syty i owca cała; znaleźć dla niej odpowiednie miejsce w życiu, bo wiara wiarą, a życie życiem. Jezus uzmysławia nam, że rozsądek z tego świata jest niedorzeczny w sprawach Królestwa Niebieskiego. Że gdy idzie o sprawy najważniejsze w życiu trzeba sięgnąć śmielej i wyżej, postawić wszystko na jedną kartę – postawić samo życie – to stare, bo gra idzie o samo życie – to nowe. Wybija nas ze złudy „złotego środka” i „równowagi życiowej”. Daje wskazówkę, na czym polega to planowanie. Jak zawsze, tak i tu, coś trzeba poświęcić. Jezus pokazuje beznadziejny świat złudzeń, który zbudowaliśmy wokół siebie i mówi, że jeśli go nie porzucimy, nie wejdziemy do Jego Królestwa. To, co perwersyjnie ubóstwiamy i czego kurczowo trzymamy się, a co w rezultacie nas trzyma za nogi, nie pozwalając na wolność, jaka jest Jego udziałem. Pokręcone relacje – współzależność wzajemnych oczekiwań i potrzeby uznania, nazywane przez nas miłością – nasi ojcowie, matki, rodzeństwo, dzieci, małżonkowie. To kłamstwo o miłości, które zabrało nam tyle życia, mamy mieć w nienawiści. Mamy nienawidzić swoich autokreacji, które nałogowo nazywamy „sobą samym”. Mamy nienawidzić przywiązania do rzeczy i kłamstwa, że od nich zależy nasze szczęście.

A ja mam wrażenie, że Jezus częściej niż zwykle odwołuje się do sposobu rozumowania słuchaczy. Rysuje obrazy łatwe do zrozumienia: dwie postaci mające ambicje osiągnięcia jakiegoś celu, który ma się okazać niemożliwy. Jezus zdaje się mówić: jeśli nie wyrzekną się tej ambicji, która ich ogarnęła, poniosą klęskę. Przypomina się tekst Pana Profesora z 13 sierpnia - o "zamysłach, które niby nasze, a nami władają". Jeżeli więc chcemy iść za Jezusem, a nie wyrzekniemy się swoich ambitnych planów na samych siebie, poniesiemy klęskę. Nasz plan okaże się niemożliwością, sami nie mamy dość środków i wojsk. Wśród tych ambicji doniosłe miejsce - przynajmniej w przypadku nas, kobiet - zajmuje rola dobrej córki, żony, matki, a więc zwykle rola "miłej" (sic!) żony, córki... Ową "nienawiść" - może naiwnie - rozumiem więc znowu jako odwołanie do naszego rozumienia: chodzi o postawę, którą wielu nazwałoby nienawiścią, a która de facto jest brakiem więzów. Dość przyjrzeć się, jak często ludzie mylą przywiązanie z miłością. Człowiek, który idzie za Jezusem, musi niejednokrotnie znosić oskarżenia o brak miłości, o nienawiść wręcz, kiedy słucha Bożego głosu w sercu zamiast głosu przywiązania: na przykład osoba podejmująca powołanie do klasztoru kontemplacyjnego mimo rozpaczy rodziców.