IV Niedziela Adwentu

Notatki nt. pochodzenia kolekt dzisiejszej niedzieli w Mszałach Pawła VI i Piusa V

Mszał Pawła VI

 

Tekst: „Gratiam tuam, quaesumus, Domine, mentibus nostris infunde, ut qui, Angelo nuntiante, Christi Filii tui incarnationem cognovimus, per passionem eius et crucem ad resurrectionis gloriam perducamur. Per Dominum”.

 

Oficjalny polski przekład: „Wszechmogący Boże, przez zwiastowanie anielskie poznaliśmy wcielenie Chrystusa, Twojego Syna, prosimy Cię, wlej w nasze serca swoją łaskę, abyśmy przez Jego mękę i krzyż zostali doprowadzeni do chwały zmartwychwstania. Przez nadzego Pana”.

 

Historia modlitwy. Modlitwa „Gratiam tuam” pojawia się po raz pierwszy w papieskim Sakramentarzu Gregoriańskim (ok. 625/638 r.) jako modlitwa po Komunii w Zwiastowanie Maryi (25 marca). Ponieważ ten właśnie sakramentarz znajduje się na bezpośredniej linii rozwoju Mszału rzymskiego, modlitwa ta utrzyma się w tej funkcji do Mszału z 1962 r. Pojawia się ona także w niektórych innych księgach rzymskich lub rzymsko-frankońskich jako kolekta w Zwiastowanie (np. Sakramentarz Gregoriański typu II, ok. 650/683 r.; Sakramentarz z Angouleme, po 800 r.) lub jako oracja druga, czyli najpewniej alternatywna kolekta (np. Sakramentarz z Gellone, ok. 790/800 r.).

 

 

Mszał Piusa V

 

Tekst: „Excita, quaesumus, Domine, potentiam tuam, et veni: et magna nobis virtute succurre; ut per auxilium gratiae tuae, quod nostra peccata praepediunt, indulgentia tuae propitiationis acceleret. Qui vivis et regnas”.

 

Przekład z łac.-pol. Mszału z 1968 r.: „Wzbudź swą potęgę, prosimy Cię, Panie, przybądź i wesprzyj nas wielką mocą; niech miłosierdzie Twoje wspomagając nas łaską przyspieszy zbawienie, które wstrzymują nasze grzechy. Który żyjesz i królujesz”.

 

Historia modlitwy. Modlitwa pojawia się jako kolekta nieokreślonego formularza adwentowego w Sakramentarzu Gelazjańskim (ok. 628/715 r.) oraz jako kolekta IV niedzieli Adwentu w Sakramentarzach Gregoriańskich (papieskim i typu II) oraz we Frankońskich Sakramentarzach Gelazjańskich. W tej funkcji już pozostanie aż do Mszału z 1962 r. Również pozostałe modlitwy formularza Mszału z 1962 r. są identyczne jak w sakramentarzach tradycji gregoriańskiej.

 

Mszał Pawła VI. Modlitwa przeniesiona na czwartek I tygodnia Adwentu.

Pewne zmiany w tekście: „Excita, Domine, potentiam tuam, et magna nobis virtute succurre; ut quod nostra peccata praepediunt, indulgentia tuae propitiationis acceleret. Per Dominum”.

Polski przekład: „Boże, nasz Ojcze, okaż swoją potęgę i wspieraj nas swoją łaską, niech Twoje miłosierdzie przyspieszy zbawienie, które powstrzymują nasze grzechy. Przez naszego Pana”.

W dwóch miejscach (usunięcie: „quaesumus” i „per auxilium gratiae tuae”) są to wyłącznie zmiany redakcyjne, natomiast usunięcie „veni” (przybądź) łączy się ze zmianą adresata modlitwy. W dawnych sakramentarzach i w Mszale Piusa V jest nim Jezus Chrystus, w Mszale Pawła VI – Bóg Ojciec. Wiąże się z tym także zmiana konkluzji: „per Dominum” w Mszale Pawła VI w miejsce wcześniejszego „qui vivis et regnas”.


Wpisy blogowe i komentarze użytkowników wyrażają osobiste poglądy autorów. Ich opinii nie należy utożsamiać z poglądami redakcji serwisu Liturgia.pl ani Wydawcy serwisu, Fundacji Dominikański Ośrodek Liturgiczny.

Zobacz także

Maciej Zachara MIC

Maciej Zachara MIC na Liturgia.pl

Urodzony w 1966 r. w Warszawie. Marianin. Rocznik święceń 1992. Absolwent Papieskiego Instytutu Liturgicznego na rzymskim "Anselmianum". W latach 2000-2010 wykładał liturgikę w WSD Księży Marianów w Lublinie, gdzie pełnił również posługę ojca duchownego (2005-2017). W latach 2010-2017 wykładał teologię liturgii w Kolegium OO. Dominikanów w Krakowie. Obecnie pracuje duszpastersko w parafii Niepokalanego Poczęcia NMP przy ul. Bazylianówka w Lublinie. Ponadto jest prezbiterem wspólnoty neokatechumenalnej na lubelskiej Poczekajce, a także odprawia Mszę św. w nadzwyczajnej formie rytu rzymskiego w rektoralnym kościele Niepokalanego Poczęcia NMP przy ul. Staszica w Lublinie....