Kanada: rozpoczął się się 49. Międzynarodowy Kongres Eucharystyczny

W niedzielę w Québecu rozpoczął się 49. Międzynarodowy Kongres Eucharystyczny. O godz. 16.00 czasu lokalnego (o 22.00 w Polsce) reprezentujący papieża kard. Jozef Tomko odprawił uroczystą Mszę św. inaugurującą to wielkie wydarzenie w życiu Kościoła katolickiego.

Po liturgii Najświętszy Sakrament został rozesłany do miejsc jego stałej adoracji podczas kongresu, która potrwa do 22 czerwca.

Na miejsce tegorocznych obrad wybrano kanadyjskie miasto Québec, które obchodzi w tym roku 400. rocznicę założenia przez francuskiego odkrywcę Samuela de Champlaina. To tam w drugiej połowie XVII w. powstała pierwsza diecezja w Ameryce Północnej, będąca dziś stolicą prymasowską Kanady.

O tym, że to właśnie Québec będzie gospodarzem kongresu postanowił jeszcze Jan Paweł II. Poinformował o tym 17 października 2004 r., w przemówieniu podczas inauguracji Roku Eucharystii.

Spotkanie przebiegać będzie pod hasłem „Eucharystia Bożym darem dla życia świata”. Komentując je metropolita Québecu kard. Marc Ouellet podkreśla, że Eucharystia jest świadectwem daru miłości, jaki Syn Boży uczynił z samego siebie dla ludzi. Jest też darem Ojca ze swego jedynego Syna, który „gromadzi wokół stołu rozproszone dzieci Boże”. Jest w końcu darem całej Trójcy Świętej, gdyż dzięki działaniu Ducha Świętego Bóg w Eucharystii daje życie światu.

„Temat ten pozwala nam lepiej zrozumieć, że Eucharystia to przede wszystkim działanie samego Boga. To On pierwszy udziela się nam w swej nieskończonej i miłosiernej miłości. Eucharystia jest jakby ostatecznością Wcielenia. Ojciec, Syn i Duch Święty są w niej głęboko zaangażowani. My wszyscy, gromadząc się na uroczystej eucharystycznej celebracji, odpowiadamy tej rodzącej się za każdym razem na nowo miłości. Odpowiadamy Zbawicielowi, który zawarł z nami przymierze. Nasyceni tą miłością, stajemy się darem jedni dla drugich, wykorzystując kreatywność miłości dla dobra naszego świata” – przekonuje hierarcha.

Nie papież, lecz Chrystus

Organizatorzy spodziewali się, że na kongres przyjedzie Benedykt XVI. Jednak w styczniu br. sekretarz stanu Stolicy Apostolskiej kard. Tarcisio Bertone poinformował „z wielkim żalem”, że z powodu natłoku zajęć papież nie będzie mógł przybyć do Québecu. Kard. Ouellet tłumaczył wówczas, że trzeba liczyć się z faktem, iż Ojciec Święty ma 81 lat. Jednocześnie dał wyraz swemu rozczarowaniu z powodu nieobecności Biskupa Rzymu. Jego wizyta podniosłaby bowiem rangę tego wydarzenia, a ponadto nadała zasięg światowy jubileuszowi 400-lecia miasta.

Zarazem hierarcha przypomniał, że to nie papież gromadzi uczestników tego spotkania, lecz „zmartwychwstały i żywy Jezus Chrystus”. To On „jest centralną postacią kongresu”. „To dzięki Niemu kongres zachowuje cała swą moc oddziaływania oraz wartość i międzynarodowy wymiar, podkreślony obecnością wiernych z 70 krajów” – zaznaczył prymas Kanady.

Ostatecznie więc kongresowi przewodniczyć będzie w imieniu Benedykta XVI jego legat. Został nim słowacki kardynał Jozef Tomko, który w latach 2001-2007 stał na czele Papieskiego Komitetu ds. Międzynarodowych Kongresów Eucharystycznych.

Jednak na kończącej kongres Mszy św. papież wygłosi homilię, która będzie na żywo transmitowana z Watykanu na telebimach za pośrednictwem łączy satelitarnych. Liturgia ta tradycyjnie zwana jest Statio Orbis, co oznacza „uroczystość Kościoła powszechnego obchodzoną w konkretnym Kościele lokalnym”. Organizatorzy mają nadzieję, że ceremonia ta będzie „wydarzeniem, które zapisze się w pamięci”.

Przed Mszą św. odbędzie się koncert dla uczczenia 400-lecia Québecu, a po liturgii, celebrowanej na Łąkach Abrahama przez 1200 duchownych pod przewodnictwem kard. Tomko, planowany jest piknik.

Miasteczko Eucharystyczne

Na potrzeby kongresu powstała pieśń „Dar Boży”. Jej refren: „Chleb i wino z każdej Eucharystii stają się w naszych dłoniach darem Bożym dla życia świata”, nawiązuje do tematu tego wydarzenia, a także do zwyczaju przyjmowania Komunii św. na rękę. W wielu kanadyjskich parafiach hymn ten zdążył już wejść do mszalnego repertuaru śpiewów.

Celem kongresu, który odbywać się będzie w Miasteczku Eucharystycznym na terenie ExpoCité, jest pogłębienie duchowej formacji katolików nt. Eucharystii jako daru Boga, ofiarującego życie światu, danie świadectwa o tym, że Chrystus żyje i jest stale obecny w Eucharystii, a także ukazanie powszechności Kościoła. Tę ostatnią wyraża już sam dobór prelegentów. Swoimi refleksjami o Eucharystii podzielą się m.in. kardynałowie: Philippe Barbarin z Lyonu, Jorge Mario Bergoglio z Buenos Aires, Ivan Dias z Indii (prefekt Kongregacji Ewangelizacji Narodów) i Christian Wiyghan Tumi z Douali w Kamerunie. Katechezy wygłoszą także biskupi z USA i Filipin, jedne ksiądz oraz czworo świeckich, w tym założyciel Arki – Jean Vanier i znany charyzmatyk José Prado Flores.

Program kongresu przewiduje codzienną Mszę św. (raz także w obrządku wschodnim), wspólne odmawianie Jutrzni z liturgii godzin, adorację eucharystyczną (w tym całonocną 21/22 czerwca), wspólne „śpiewy integracyjne”, warsztaty i dyskusje, wizyty w parafiach i wspólnotach zakonnych, spotkanie z seminarzystami, spektakle artystyczne. 19 czerwca odbędzie się liturgia pokutna i spowiedź, zaś wieczorem ulicami miasta przejdzie procesja z Najświętszym Sakramentem. Nazajutrz przewidywane jest udzielenie święceń kapłańskich.

Każdy dzień kongresu będzie miał swój odrębny temat. Eucharystia będzie rozpatrywana kolejno jako dar Boży par excellence i pamiątka misterium paschalnego Chrystusa. Kolejnego dnia mowa będzie o budowaniu przez nią Kościoła – sakramentu zbawienia, a następnego – o Eucharystii jako „życiu Chrystusa w życiu człowieka”. Dwa ostatnie tematy dotyczyć będą związków Eucharystii i misji oraz świadectwu o Eucharystii, dawanemu przez wierzących „w sercu świata”.

Dzieło społeczne

„Na początku trzeciego tysiąclecia Kościół katolicki, świadomy zjawiska globalizacji, podejmuje wysiłki, aby umocnić i rozwinąć cywilizację opartą na miłości i pokoju. Czerpie ze źródła Najświętszej Eucharystii natchnienie i energię, które inspirują wszystkich do zaangażowania w budowę świata bardziej sprawiedliwego i opartego na braterstwie” – podkreśla kard. Ouellet w prezentacji dokumentu teologicznego, opracowanego jako forma przygotowania do kongresu i źródło inspiracji dla katechez i homilii o Eucharystii.

Tekst ten, opracowany przez zespół kanadyjskich teologów, egzegetów i katechetów, rozwija niektóre aspekty nauki o Eucharystii, a szczególnie ten dotyczący Eucharystii jako pamiątki „wielkanocnej tajemnicy Chrystusa”. Dokument podzielony jest na trzy zasadnicze części: „Najświętsza Eucharystia – dar Boga”, „Eucharystia nowym przymierzem” i „Dla życia świata”. Wskazuje on, że Bóg przygotowywał Eucharystię poprzez całą historię zbawienia. Streszcza ona bowiem i wieńczy liczne dary, jakie Bóg ofiarował ludzkości od stworzenia świata.

Autorzy dokumentu wychodzą z założenia, że „aby uaktualnić i podkreślić znaczenie Eucharystii oraz wartość Ewangelii w dzisiejszym świecie” nie można „zapomnieć ewangelicznego gestu umywania nóg, przypominającego o godności każdego człowieka oraz przesłania, które – jeśli tylko zostanie dobrze zrozumiane – może odmienić cały świat: «Miłujcie się wzajemnie, jak Ja was umiłowałem»”. To dlatego w czasie trwania kongresu zostanie oficjalnie ogłoszone powstanie jego „dzieła społecznego”. Będzie nim Fundacja Kardynała Marca Ouelleta, która ma „świadczyć w sposób konkretny o owocach kongresu wobec ludzi w potrzebie”.

Komunikat informujący o powołaniu Fundacji tłumaczy, że imigranci przybywający do Kanady muszą w początkowym okresie stawić czoło izolacji i biedzie. Dlatego będzie ona wspierać organizacje niosące pomoc imigrantom i uchodźcom w regionie Québecu i pomagające w ich integracji ze społeczeństwem kanadyjskim. Sam kard. Ouellet przekazał już Fundacji 10 tys. dolarów. Wezwał także przedsiębiorców i wszystkich mieszkańców do hojności na jej rzecz w duchu solidarności.

Pielgrzymka Arki Przymierza

Wspomniany dokument teologiczny omawiany był w trakcie siedmiu spotkań, z jakich składała się „droga katechetyczna dla dorosłych”, zorganizowana w ramach przygotowań do kongresu w archidiecezji Québec. Zwieńczyła ją w maju dodatkowa formacja duchowa nt. Maryi – niewiasty eucharystycznej. Jej motywem przewodnim były słowa Matki Jezusa: „Zróbcie wszystko, cokolwiek wam powie”, celem zaś powiedzenie razem z Maryją swego „tak” Chrystusowi.

Inną formą przygotowania do kongresu stała się trwająca wciąż Pielgrzymka Arki Nowego Przymierza. Niesiony w niej symboliczny obiekt w kształcie łodzi i tronu królewskiego – monstrancji, w której umieszczany jest Chrystus w Eucharystii, nawiązuje do przymierza, jakie Bóg zawarł z narodem wybranym na Synaju oraz do nowego i wiecznego przymierza przypieczętowanego męką, śmiercią i zmartwychwstaniem Jezusa Chrystusa. Arka ozdobiona jest ośmioma ikonami przedstawiającymi sceny biblijne nawiązujące do Eucharystii.

Koordynatorem tego przedsięwzięcia jest Kanadyjczyk polskiego pochodzenia Jarosław Grządka. Pielgrzymi wyruszyli w Wielkanoc z Sanktuarium Męczenników Kanadyjskich w Midland, aby po przebyciu liczącej 1600 km drogi (1000 km pieszo, 600 km samochodem) dotrzeć po 64 dniach, w uroczystość Bożego Ciała, do Québecu. Ich droga wiedzie przez 10 diecezji i pięć narodowych sanktuariów w kanadyjskich prowincjach Ontario i Québec.

Po raz drugi w Kanadzie

Międzynarodowe Kongresy Eucharystyczne odbywają się od końca XIX w. Ideę tę, mającą na celu ożywienie kultu Eucharystii, wysunęła Francuzka Emilie-Marie Tamisier, znana z organizowania pielgrzymek eucharystycznych. Wsparł ją św. Piotr Eymard, kilku biskupów, a w 1879 r. papież Leon XIII. Pierwszy kongres odbył się w Lille w 1881 r. z udziałem 8 tys. osób. Powołano wówczas Komitet Międzynarodowych Kongresów Eucharystycznych. Początkowo odbywały się one co roku, z czasem ich częstotliwość zmniejszyła się do dwóch-trzech, a ostatnio do trzech-czterech lat. W 1893 r. kongres został po raz pierwszy zorganizowany poza Europą – w Jerozolimie i z udziałem legata papieskiego.

Natomiast pierwszym papieżem, który wziął udział w kongresie był św. Pius X – w Rzymie w 1905 r. Gospodarzem kolejnego rzymskiego kongresu był Pius XI w 1922 r. Dwaj papieże przewodniczyli końcowej części obrad kongresowych. Byli to: Paweł VI w 1964 (w Bombaju) i 1968 r. (w Bogocie) oraz Jan Paweł II w 1985 (w Nairobi), 1989 (w Seulu), 1993 (w Sewilli) i 1997 (we Wrocławiu). W 2000 r. w Rzymie Jan Paweł II przewodniczył całemu kongresowi.

Te wielkie eucharystyczne święta odbyły się już na wszystkich kontynentach. Kanada gościć będzie Międzynarodowy Kongres Eucharystyczny już po raz drugi. Po raz pierwszy odbył się o tam w Montrealu w 1910 r.

Liczba uczestników tegorocznego spotkania nie będzie wielka. Do 29 lutego br. zgłosiło się ponad 9 tys. pielgrzymów z 70 krajów. Wezmą oni udział w całym siedmiodniowym programie. Jest wśród nich ponad 50 kardynałów i 150 biskupów. Kard. Ouellet z radością podkreśla fakt, że ponad 1200 zapisanych na kongres osób to ludzie młodzi. Ma też nadzieję, że ostateczna liczba uczestników wyniesie 12-15 tys. Natomiast na kończącej go Mszy św. Statio Orbis obecnych będzie najprawdopodobniej około 50 tys. wiernych.

Pytany o spodziewane owoce kongresu, metropolita Québecu podkreśla, że pierwsze dostrzega już przed jego rozpoczęciem. „Widzę je na przykład w odnowieniu żarliwości adoracji eucharystycznej, w gromadzeniu się młodych na modlitwie celem pogłębienia wiary i zaangażowania w Kościele, w mnogości i różnorodności tych wszystkich osób, które poświęcają wolny czas przygotowaniom do przeżycia tego wyjątkowego wydarzenia. Mam wielką nadzieję, że da ono świadectwo całemu światu, a zwłaszcza Kanadzie. Świadectwo ważności wiary chrześcijańskiej w dzisiejszych czasach. Jest to ważny etap w odnowie wiary, jakiej oczekuję u nas i w zmobilizowaniu Kościoła do odważniejszego działania ewangelizacyjnego we współczesnym świecie” – uważa kard. Ouellet.

inf. KAI

 

Zobacz także