Liturgiczna Służba Ładu

Po "wklejonym" ostatnio zwięzłym opisie funkcji ceremoniarza przyszła pora - w ramach opisu różnych funkcji liturgicznych - na jedną z funkcji wypełnianą poza prezbiterium. A jako że z formacją u nas kiepsko, to znów będzie krótko i na temat.

Nie da się nie będąc ignorantem nie zgodzić, że bardzo istotnymi elementami Liturgii są również jej przymioty zewnętrzne – piękno, ład i harmonia, jakimi powinna się charakteryzować wzorcowo sprawowana Liturgia. Święta Liturgia w swojej formie jest językiem znaków i gestów, które mając swoją wymowę i znaczenie, nabierają sensu w kontekście całej Liturgii. Oto bowiem sakramentalne gesty wyrażają moc sprawczą sakramentów, które są widzialnymi znakami niewidzialnej łaski, którą otrzymujemy dzięki posłudze odpowiedniego szafarza. Znaki te i symbole wyrażają również głębokie prawdy i tajemnice wiary, wskazują na żywą i autentyczną obecność Boga w zgromadzeniu liturgicznym, ale również, a może przede wszystkim w symbolach światła, krzyża, Bożego Słowa, w osobie przewodniczącego oraz co najbardziej namacalne pod realną postacią Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa.

Z tego punktu widzenia, ważną rolę w Liturgii odgrywają również osoby, które pełnią pełną troski pracę w celu zachowania owego piękna, ładu i harmonii podczas cerebracji liturgicznej.

Wprowadzenie Ogólne do Mszału Rzymskiego podaje, iż osoby, które w pewnych krajach przyjmują wiernych przy drzwiach kościoła, wskazują im właściwe miejsca i utrzymują porządek w czasie procesji pełnią prawdziwą funkcję liturgiczną. Oto bowiem Kościół zwraca uwagę, że Liturgia jest tak wielkim darem, wymagającym z ludzkiego nawet punkty widzenia doskonalenia, iż dbanie o jej zewnętrzny przebieg, oprawę i porządek, podnosi do godności wykonywania prawdziwej funkcji liturgicznej.

Służbę ładu można wypełniać na wiele sposobów oraz w wielu różnych wypadkach. Nie zawsze da się je schematycznie poklasyfikować, ale ogólnie można podzielić wykonywanie tej funkcji na różne sytuacje:

A. PODCZAS LITURGII i w związku z LITURGIĄ

A. 1. Podczas Eucharystii

—-> Np. gdy ma miejsce Msza z udziałem dzieci (dzieci stanowią nieco "niespokojną" grupę uczestników nabożeństwa). Wymagają one wiec nadzoru osób dorosłych (najczęściej nieświadomie pełnią tę funkcję obecni dorośli, oraz katecheci)

—-> Np. gdy ma miejsce wyjątkowa uroczystość, podczas której wszystko musi być zgrane, a jej uczestnicy z racji wieku nie są w stanie sami sobie poradzić (np. I Komunia Św., rocznica, "biały tydzień") – wtedy służbę ładu pełnią najczęściej rodzice i katecheci, dają znaki dzieciom do rozpoczęcia np. procesji z darami, pilnują by wejście dzieci do Kościoła było spokojne, równe, tak jak zostało to zaplanowane. U dzieci również tworzy to poczucie ważności tego co się odbywa (nie należy jednak z "musztrą" przesadzać)

—–> Gdy celebracja ma miejsce na dworze (wyjątkowo, z powodu wielkiej liczby wiernych, jakiek świątynia nie pomięści), służba ładu wskazuje miejsca do zajęcia, dba o porządek, w wypadku większych celebracji zajmuje Się dbaniem o bezpieczeństwo uczestników (np. Msza papieska, kilkaset tysięcy wiernych) —> służba ta dba o pomoc medyczną, oraz organizuje przemieszczanie się wiernych

—–> Gdy ma miejsce duża celebracja w kościele lub na otwartej przestrzeni, prowadzi owa służba kapłanów i inne osoby rozdzielające Komunię, wiernym zaś wskazuje te miejscagdzie będzie ona rozdzielana

—–>gdy ma miejsce celebracja wyjątkowa i bierze w niej udział dużo gości (np. Msza Krzyżma -> służba ładu wskazuje i kieruje koncelebransów do ławek w nawie głównej, co jest sytuacją wyjątkową, zaś wiernych do naw bocznych oraz na balkony —> z racji skali, wyjątkowości i nietypowości celebracji, służba ta jest konieczna)

—–>w niektórych krajach służba ładu na co dzień wita wiernych przy drzwiach -> wskazuje im miejsca wolne itd.. to ważny element, buduje bowiem poczucie autentycznej wspólnoty między wiernymi

—–>ta sama służba ładu niekiedy dba, stojąc przy wejściu do Kościoła, aby nie wchodziły do niego osoby niestosownie ubrane (w Polsce przydałoby się to w lecie) oraz aby do Kościoła, jeśli jest to obiekt zabytkowy, nie wchodziły wycieczki i grupy zwiedzających, jeśli trwa liturgia

—–>służba ładu, gdy jest dużo wiernych w kościele podczas uroczystości, utrzymuje "drożne" miejsca, którymi będzie odbywać się np. procesja wejścia, zejście, procesja do ołtarza adoracji itp.–> jest to przydatne szczególnie podczas Triduum –> nie może być tak że taka procesja z racji tłoku jest niewykonalna, lub musi się przeciskać przez tłok

A. 1. Poza Eucharystią

—–>służbę ładu pełnią osoby zwane potocznie porządkowymi, które podczas procesji (np. z okazji Uroczystości Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa) dbają, aby procesja poruszała się w odpowiednim ustawieniu, w odpowiedniej kolejności, odpowiednią drogą i w odpowiednim tempie (nie np. że procesja goni jak szalona, a ksiądz z Najświętszym Sakramentem idzie 200 metrów za nią). Służba ta zajmuje się np. koordynowaniem różnych zwyczajowych funkcji –> np. rodzice "pilnują" dzieci sypiące kwiatki

B. POZA LITURGIĄ

—–>niektórzy liturgiści postulują, aby za służbę ładu uznać osoby, które poza Liturgią i czasem jej trwania zajmują się utrzymywaniem ładu i porządku w prezbiterium, jego wystrojem, dbają o ołtarz i sprzęt liturgiczny. Fakt, iż piękno przedmiotów liturgicznych i dbanie o ich godność łączy się nierozerwalnie z Liturgią, nakazuje uznać ów postulat za słuszny i w pełni uzasadniony.

Osoby wypełniające służbę ładu i ich strój

Służbę ładu można powierzyć zasadniczo dowolnym osobom, które w ocenie ceremoniarza czy rektora kościoła są osobami odpowiednio odpowiedzialnymi. Mogą ją pełnić zarówno mężczyźni jak i kobiety. Zważywszy jednak, że zdecydowana większość funkcji wypełnianych przez mężczyzn dotyczy prezbiterium, aby zaktywizować kobiety i dziewczęta do pełnienia funkcji liturgicznych, należy im przyznać pierwszeństwo w wypełnianiu tej funkcji.

Funkcja ta nie wymaga konkretnego stroju liturgicznego, o którym miałyby mówić dokumenty, jednak godność wykonywania funkcji liturgicznej wymaga, aby strój ten był, mimo iż świecki, to jednak odświętny, godny i stosowny do miejsca i funkcji. Czasem warto ów strój ujednolicić lub dodać element, który pozwoli rozróżnić osoby pełniące służbę ładu w zgromadzeniu liturgicznym od innych wiernych.


Wpisy blogowe i komentarze użytkowników wyrażają osobiste poglądy autorów. Ich opinii nie należy utożsamiać z poglądami redakcji serwisu Liturgia.pl ani Wydawcy serwisu, Fundacji Dominikański Ośrodek Liturgiczny.

Zobacz także

Łukasz Wolański

Łukasz Wolański na Liturgia.pl

Chemik-biotechnolog. Pasjonat teologii, liturgista-praktyk. Czas dzieli między Legnicę i Wrocław. Szczęśliwie żonaty.