Niedziela Zesłania Ducha Świętego

Notatki nt. pochodzenia kolekt dzisiejszego dnia w Mszałach Pawła VI i Piusa V

Mszał Pawła VI

Tekst: „Deus, qui sacramento festivitatis hodiernae universam Ecclesiam tuam in omni gente et natione sanctificas, in totam mundi latitudinem Spiritus Sancti dona defunde, et, quod inter ipsa evangelicae praedicationis exordia operata est divina dignatio, nunc quoque per credentium corda perfunde. Per Dominum”.

Notatki nt. pochodzenia kolekt dzisiejszego dnia w Mszałach Pawła VI i Piusa V

Mszał Pawła VI

Tekst: „Deus, qui sacramento festivitatis hodiernae universam Ecclesiam tuam in omni gente et natione sanctificas, in totam mundi latitudinem Spiritus Sancti dona defunde, et, quod inter ipsa evangelicae praedicationis exordia operata est divina dignatio, nunc quoque per credentium corda perfunde. Per Dominum”.

Oficjalny polski przekład: „Boże, Ty przez misterium dnia dzisiejszego uświęciłeś swój Kościół ogarniający wszystkie ludy i narody, ześlij dary Ducha Świętego na całą ziemię i dokonaj w sercach wiernych tych cudów, których zdziałałeś w początkach głoszenia Ewangelii. Przez naszego Pana”.

Historia modlitwy. Modlitwę poświadcza Sakramentarz Gelazjański (ok. 628/715 r.) jako alternatywną kolektę niedzieli Pięćdziesiątnicy. Przejmują ją także Gelasiana frankońskie, ale ich świadectwo nie jest jednoznaczne. Np. Sakramentarz z Gellone (ok. 790/800 r.) odsyła ją do zbiorku „innych modlitw” na końcu formularza niedzieli Pięćdziesiątnicy, a Sakramentarz z Rheinau (ok. 800 r.) podaje ją jako modlitwę nieszpór. Ostatnim źródłem, w którym znajduję tę modlitwę, jest „mieszany” gregoriański Sakramentarz z Fuldy (ok. 975 r.), mający taką samą dyspozycję jak Gellonensis.
Natomiast papieski Sakramentarz Gregoriański (ok. 625/638 r.) ma tę modlitwę w zbiorku   „innych modlitw” pierwszej części Wigilii Pięćdziesiątnicy (por. wpis wczorajszy), ale w wersji krótszej o połowę:
Deus, qui sacramento festivitatis hodiernae universam Ecclesiam tuam in omni gente et natione sanctificas, in totam mundi latitudinem Spiritus Sancti dona defunde”.
Gregorianum typu II ma ją, też w wersji skróconej, w zbiorze „innych modlitw” podanych po formularzu niedzieli Pięćdziesiątnicy.
Pytanie za 100 punktów: czy redakcja gregoriańska jest skrócona, czy gelazjańska wydłużona? Ja byłbym za tą drugą odpowiedzią, ale pewności żadnej nie mam.

W innych obrządkach. W wersji gelazjańskiej ma ją ambrozjański Sakramentarz ze św. Symplicjana (ok. 900 r.) jako modlitwę w czasie nieszpór niedzieli Pięćdziesiątnicy.

 

Mszał Piusa V

Tekst: "Deus, qui hodierna die corda fidelium Sancti Spiritus illustratione docuisti: da nobis, in eodem Spiritu recta sapere; et de eius semper consolatione gaudere. Per Dominum”.

Przekład z łac.-pol. Mszału z 1968 r.: „Boże, któryś w dniu dzisiejszym pouczył serca wiernych światłem Ducha Świętego, daj nam w tymże Duchu poznać co jest prawe i Jego pociechą zawsze się radować. Przez Pana naszego”.

Historia modlitwy. Modlitwę mają Sakramentarze Gregoriańskie w funkcji takiej jak dzisiejsza, stąd modlitwa zostanie przejęta przez późniejszą tradycję. Natomiast w Suplemencie św. Benedykta z Aniane do Gregorianum papieskiego (ok. 810/815 r.) istnieje prefacja (wyznaczona na czwartek oktawy Pięćdziesiątnicy), skomponowana na podstawie tej kolekty.

 

W innych obrządkach. Modlitwa jest znana także w tradycji ambrozjańskiej. Mediolański Sakramentarz ze św. Symplicjana (ok. 900 r.) ma ją jako modlitwę nieszpór dzisiejszej niedzieli, natomiast Sakramentarz z Bergamo (IX w.) i Sakramentarz z Biasca (X w.) mają ją jako „oratio super populum” (odpowiednik rzymskiej kolekty) dzisiejszej Mszy.

Mszał Pawła VI. Modlitwa zachowana jako kolekta I formularza Mszy wotywnej o Duchu Świętym. Oczywiście bez „qui hodierna die” („któryś w dniu dzisiejszym”). Mszał Piusa V też zresztą miał wotywę o Duchu Świętym z tą kolektą.

 


Wpisy blogowe i komentarze użytkowników wyrażają osobiste poglądy autorów. Ich opinii nie należy utożsamiać z poglądami redakcji serwisu Liturgia.pl ani Wydawcy serwisu, Fundacji Dominikański Ośrodek Liturgiczny.

Zobacz także

Maciej Zachara MIC

Maciej Zachara MIC na Liturgia.pl

Urodzony w 1966 r. w Warszawie. Marianin. Rocznik święceń 1992. Absolwent Papieskiego Instytutu Liturgicznego na rzymskim "Anselmianum". W latach 2000-2010 wykładał liturgikę w WSD Księży Marianów w Lublinie, gdzie pełnił również posługę ojca duchownego (2005-2017). W latach 2010-2017 wykładał teologię liturgii w Kolegium OO. Dominikanów w Krakowie. Obecnie pracuje duszpastersko w parafii Niepokalanego Poczęcia NMP przy ul. Bazylianówka w Lublinie. Ponadto jest prezbiterem wspólnoty neokatechumenalnej na lubelskiej Poczekajce, a także odprawia Mszę św. w nadzwyczajnej formie rytu rzymskiego w rektoralnym kościele Niepokalanego Poczęcia NMP przy ul. Staszica w Lublinie....