Prefacja o Krzyżu świętym

Notatki nt. pochodzenia Prefacji o Krzyżu świętym, która w Mszale Piusa V obowiązuje m.in. w tych dniach, czyli od I niedzieli Męki Pańskiej (= 5. Niedziela Wielkiego Postu w Mszale Pawła VI) do Wielkiego Czwartku. Jest ona obecna także w Mszale Pawła VI, w święto Podwyższenia Krzyża oraz w Mszach wotywnych o Krzyżu świętym.

Przekład polski w łac.-pol. Mszału z 1968 r.: „Tyś postanowił dokonać zbawienia rodzaju ludzkiego na drzewie Krzyża. Na drzewie rajskim śmierć wzięła początek, na drzewie Krzyża powstało nowe życie, a szatan, który na drzewie zwyciężył, na drzewie również został pokonany, przez Chrystusa Pana naszego”.

 

(w przekładzie aktualnym tylko kosmetyczne zmiany językowe)

Oryginał łaciński: „Qui salutem humani generis in ligno crucis constituisti, ut unde mors oriebatur, inde vita resurgeret; et, qui in ligno vincebat, in ligno quoque vinceretur: per Christum Dominum nostrum”.

 

Pochodzenie: Prefacja o Krzyżu pochodzi ze zbioru Mszy wotywnych Alkuina (+ 804), angielskiego mnicha, teologa karolińskiego i opata w Tours. Jest możliwe, że sam Alkuin był redaktorem tekstu. Formularze mszalne Alkuina szybko zaczęły wchodzić do kopiowanych w karolińskiej Galii Frankijskich sakramentarzy gelazjańskich oraz Sakramentarzy gregoriańskich, mimo że św. Benedykt z Aniane nie włączył tej prefacji do swego Suplementu do papieskiego Sakramentarza gregoriańskiego (ok. 810/815 r.). Prefację zawierają także sakramentarze ambrozjańskie z IX i X w. Prefacja była początkowo stosowana w Mszach wotywnych o Krzyżu (zgodnie zresztą z redakcją Alkuina) albo w święto Znalezienia Krzyża (3 maja). Ordinarium Innocentego III (ok. 1213/1216 r.) wyznacza ją jako prefację w Wielkim Tygodniu (do Wielkiego Czwartku), taką samą dyspozycję zawiera pierwszy drukowany Mszał rzymski (1474 r.). Od Mszału z 1570 r. stosowanie tej prefacji rozpoczyna się o tydzień wcześniej, w niedzielę Męki Pańskiej.


Wpisy blogowe i komentarze użytkowników wyrażają osobiste poglądy autorów. Ich opinii nie należy utożsamiać z poglądami redakcji serwisu Liturgia.pl ani Wydawcy serwisu, Fundacji Dominikański Ośrodek Liturgiczny.

Zobacz także

Maciej Zachara MIC

Maciej Zachara MIC na Liturgia.pl

Urodzony w 1966 r. w Warszawie. Marianin. Rocznik święceń 1992. Absolwent Papieskiego Instytutu Liturgicznego na rzymskim "Anselmianum". W latach 2000-2010 wykładał liturgikę w WSD Księży Marianów w Lublinie, gdzie pełnił również posługę ojca duchownego (2005-2017). W latach 2010-2017 wykładał teologię liturgii w Kolegium OO. Dominikanów w Krakowie. Obecnie pracuje duszpastersko w parafii Niepokalanego Poczęcia NMP przy ul. Bazylianówka w Lublinie. Ponadto jest prezbiterem wspólnoty neokatechumenalnej na lubelskiej Poczekajce, a także odprawia Mszę św. w nadzwyczajnej formie rytu rzymskiego w rektoralnym kościele Niepokalanego Poczęcia NMP przy ul. Staszica w Lublinie....