Proponuję,

póki jeszcze trwa Adwent,

zaśpiewać pieśń „Zdrowaś bądź Maryja”. Najlepiej w całości. Tekst podaję za księdzem Mioduszewskim, interpunkcję według księdza Kellera, ortografia i końcówki gramatyczne są współczesne. Mam przy okazji pytanie: Czy u kogoś śpiewa się tę pieśń w rytmie „kroczącym”, tak charakterystycznym dla polskich pieśni (por. np. „Spuśćcie nam na ziemskie niwy”, „Ach ubogi żłobie”, wielkopolska wersja „W żłobie leży” etc.), w podziale na trzy (niech cyfry będą wartościami nut):  8 8 4 4 | 2 4 | 8 8 4 4 | 8-8 2 | 4· 8 8 8 | 8-8 2 | 8 8 4 4 | 8-8 2 | 8 8 4 4 | (tu zwolnienie) 8 8 (a tempo) 2 | 8 8 4 4 | 8-8 2 | ? O ile mnie pamięć nie myli, tak się tę pieśń do niedawna śpiewało, zanim walec ekwalizmu się nią bliżej nie zajął. Prace nad okiełznaniem jej rytmu musiały rozpocząć się dawno, skoro już u ks. Mioduszewskiego odnajdujemy zapis „ucywilizowany” ( 4 4 4 4 | 2 2 | etc. ). To jest tkanka zewnętrzna. Duszą tej pieśni jest zawarte w jej słowach wyznanie miłości, nadziei i wiary, adresowane do Najświętszej Maryi Panny, a oparte jak na filarach na kolejnych słowach Pozdrowienia Anielskiego. Motyw wyróżnienia Matki Bożej (miłość) przeplata się z przywoływanymi "po drodze" najważniejszymi wydarzeniami świętej historii Wcielenia (wiara). Oba wątki podsumowuje refleksja nad płynącym z nich pożytkiem dla wszystkich ludzi (nadzieja). Co ciekawe, tej refleksji nie umieścił autor na końcu pieśni, ale, wykorzystując walor poetyckiej formy, aż dzięwięć razy, jeśli nie pomyliłem, kunsztownie wpisał w dwie ostatnie linijki sześciowersowych zwrotek. W ten sposób korzyść, jaką my grzesznicy odnosimy z Bożego dzieła, zapada lepiej w naszą świadomość, pieczętowana wciąż na nowo kodą kolejnej zwrotki. Drogocenny kamień, jakim jest modlitwa „Zdrowaś Maryjo”, zyskuje w tej pieśni godną siebie szkatułę, zbudowaną z elementów wiary i pobożności. W każdym szczególe i jako całość "Zdrowaś bądź Maryjo" tchnie nieprzeciętną wdzięcznością wobec Boga i Jego Sług. Zaśpiewanie tej pieśni (lepiej: wielokrotne zaśpiewanie w ciągu całego Adwentu; jeszcze lepiej: wielokrotne śpiewanie przez wiele Adwentów) sprawia, że dusza modlącego się zostaje otoczona i ogrzana macierzyńską miłością Maryi, a przez to usposobiona, by narodzić się na nowo z Chrystusem, przez Niego i w Nim. W związku z tym jeszcze jedno pytanie: Czy rzeczywiście było aż takim zgrzytem, nonsesnsem i szkodą, że lud, prosty czy uczony, śpiewał tę pieśń – w całości, nie raz – na adwentowych Mszach świętych?

 

1. Zdrowaś bądź Maryja,
Niebieska lilija,
Panu Bogu miła,
Matko litościwa,
Tyś jest nasza ucieczka,
Najświętsza Maryja.

2. Maryja wielebna,
Ukaż drogę pewną
Przykazania Twego
Boga wszechmocnego,
On ci wszystka nadzieja
Zbawienia naszego.

3. Łaskiś pełna Pańskiej,
Czystości anielskiej,
Pannaś nad pannami,
Święta nad świętymi;
O najświętsza Maryja,
Módl się dziś za nami.

4. Pełna wszech światłości,
Wielkiej pokorności,
Bez grzechuś poczęła,
Wielkąś sławę wzięła,
Przez Twoje narodzenie
Wziął świat pocieszenie.

5. Pan stworzył Adama,
Ludzkiego plemienia
Ojca, Ewę matkę,
Co zgrzeszyli jabłkiem,
Aleś Ty naprawiła,
Co Ewa straciła.

6. Z Tobą był Duch Święty;
Syn Boży poczęty
W Twym żywocie czystym,
Trójcy Świętej miłym,
I z Ciebie się narodził
Obyczajem dziwnym.

7. Błogosławionaś Ty
Nad wszystko stworzenie,
Pan Bóg wszechmogący
Dał przez Cię zbawienie;
Jezus, Syn Twój, odkupił
Wszystko ludzkie plemię.

8. Tyś jest litościwa,
Matko nasza miła,
Jaśniejsza nad słońce
W najświętszej zasłudze,
W Twojej ci są obronie
Wszyscy grzeszni ludzie.

9. Między niewiastami,
Czystymi pannami
Tyś sama najczystsza,
Królowa Anielska;
Nie była Panu Bogu
Żadna nad Cię milsza.

10. Błogosławion owoc
Żywota Twojego,
Jezus
miłościwy,
Syn Boga żywego;
Bądźże Jemu cześć chwała
Z dobrodziejstwa Jego.

11. Twoje zmiłowanie,
Jezu Chryste Panie,
Racz dać ludu Twemu,
Tu dziś zebranemu,
Przez zasługi Matki Twej
Domieść chwały wiecznej.

12. Amen wszyscy rzeczmy,
Wierni chrześcijanie,
Cośmy się tu zeszli
Ku chwale tej Pannie,
Zachowaj nas od złego
Twoimi prośbami. Amen.


Wpisy blogowe i komentarze użytkowników wyrażają osobiste poglądy autorów. Ich opinii nie należy utożsamiać z poglądami redakcji serwisu Liturgia.pl ani Wydawcy serwisu, Fundacji Dominikański Ośrodek Liturgiczny.

Zobacz także

Wojciech Gołaski OP

Wojciech Gołaski OP na Liturgia.pl

Dominikanin. Zainteresowany śpiewem kościelnym i teologią św. Tomasza z Akwinu. Współpracuje z dominikańskim Kolegium Filozoficzno-Teologicznym i Dominikańskim Studium Filozofii i Teologii w Krakowie. Wymieniany wśród przyjaciół Dominikańskiego Ośrodka Liturgicznego. Związany z międzynarodowym festiwalem muzyki dawnej „Pieśń naszych korzeni” w Jarosławiu. Zwalcza fałszywą tezę, jakoby był założycielem tego festiwalu, rozsiewaną przez faktycznych założycieli. Kiedyś krótko kantor klasztoru na Służewie w Warszawie i opiekun działającego tam wówczas nieformalnego bractwa śpiewaczego. Swego czasu opiekun serii koncertów muzyki dawnej „Gdy muzyka była...