Stare śpiewniki

Pamiętam sprzed lat emocje towarzyszące oglądaniu starych ksiąg liturgicznych w naszym krakowskim archiwum. Jeden z antyfonarzy musieliśmy dźwigać we dwóch.

Wiadomo: księga oprawna w skórę, czytana dosłownie od deski do deski, spięta żelazną klamrą…

W domu Tima śpiewniki są nowsze i mniejsze, ale ich przeglądanie również przynosi wiele wzruszeń.

"The Easy Instructor" – oryginalne wydanie śpiewnika, z którego pochodzi system "shape-note". Śpiewnik "The Christian Psalmist" z 1851 z przedziwnym numerycznym systemem notacji muzycznej, zaopatrzony na końcu w "Manual of Numeral Music". Zamiast "do re mi fa sol la si" mamy "1 2 3 4 5 6 7". Pod numerem 84. zanotowano pieśń pt. "Magnetic Telegraph". Tekst rozwija analogię między telegrafem a więzią łączącą wierzących.

„The Good Old Songs. The Cream of the Old Music” (1913). W tym śpiewniku znalazłem aż sześć zwrotek pieśni Pilgrim. Podoba mi się tekst z drugiej zwrotki: „But Jesus will be with us, and guard us by the way; Though enemies examine us, He’ll teach us what to say”. W ostatniej – kolejne porównanie wzięte ze współczesnego świata: „Through faith, the saint’s telescope, I viewed the worlds above”.

Co niemiara podłużnych starych ksiąg, także tak osobliwych jak pisane gotykiem pieśni niemieckiej mniejszości, nie bez objaśnień po angielsku. Żywot pewnego niewidomego kaznodziei opatrzony portretem jego samego i jego rodziny. Tytuł biblijny – mowa w nim o wędrowaniu przez Egipt. Na startej płóciennej okładce skrócona wersja długiego tytułu: "Travels in Egypt, Twilight & Beulah By A Blind Man". Oprócz żywota są pieśni. W tej książce można znaleźć dalsze zwrotki pieśni znanych z "The Sacred Harp". Np. Daniel’s Wisdom w sześciu zwrotkach wylicza wiele postaci biblijnych, które są godne naśladowania. "Mary’s love may I possess, Lydia’s tender-heartedness…"

Niewielka książeczka wydana w Bostonie (wydanie XII, 1866) to "Ocean Melodies And Seamen’s Companion. A Collection of Hymns and Music; for the use of Bethels, chaplains of the Navy, and private devotion of mariners".

A wczoraj wieczorem śpiewaliśmy sobie w czwórkę, siedząc przy stole, pieśni z Sacred Harp: Magda, Maciej, Tim i ja. Śpiewniki można podziwiać, ale najlepiej im służy śpiewanie. 


Wpisy blogowe i komentarze użytkowników wyrażają osobiste poglądy autorów. Ich opinii nie należy utożsamiać z poglądami redakcji serwisu Liturgia.pl ani Wydawcy serwisu, Fundacji Dominikański Ośrodek Liturgiczny.

Zobacz także

Błażej Matusiak OP

Błażej Matusiak OP na Liturgia.pl

Obecnie w dominikańskim klasztorze w Pradze. Publikacje: Hildegarda z Bingen. Teologia muzyki (Kraków 2003); recenzje płytowe w Canorze, cykl audycji „Musica in Ecclesia” w Radiu Józef.