Wielki Tydzień u grekokatolików rozpocznie się 17 kwietnia

W tym roku Wielkanoc, liczona według kalendarza juliańskiego (starego stylu), będzie obchodzona w Kościołach wschodnich 23 kwietnia, Wielki Tydzień rozpocznie się 17 kwietnia. Święta Zmartwychwstania są najważniejszym wydarzeniem w roku dla wiernych wszystkich Kościołów wschodnich, w tym także dla Kościoła greckokatolickiego. Główne uroczystości Wielkanocne u grekokatolików celebrowane będą w katedrze w Przemyślu i we Wrocławiu.

Wierni tego Kościoła przygotowują się do świąt Zmartwychwstania Pańskiego w ciągu czterech tygodni poprzedzających Wielki Post i przez sześć tygodni Wielkiego Postu. W Wielki Czwartek rano odprawiana jest liturgia św. Bazylego na pamiątkę ustanowienia przez Jezusa Chrystusa sakramentu kapłaństwa i Eucharystii. Wieczorem natomiast odprawiana jest Utrenja Strastiej (Jutrznia Męki Pańskiej), podczas której odśpiewuje się dwanaście fragmentów z czterech Ewangelii opisujących Pasję Chrystusa.

W Wielki Piątek w cerkwiach wynoszone są płaszczanice – rodzaj ikon-całunów z wizerunkiem Chrystusa złożonego do grobu. Płaszczanica – umieszczana na ogół na środku cerkwi – jest adorowana przez wiernych także w Wielką Sobotę do późnej nocy. W dniu tym, podobnie jak to jest u łacinników, grekokatolicy święcą pokarmy. Wierni wkładają do koszyków nie tylko malowane i zdobione jaja, pieczywo i wędliny, ale także chrzan, sól i masło. Okres postów, dodatkowych umartwień i wyciszenia, kończy się uroczystą jutrznią wielkanocną, która rozpoczyna się zazwyczaj o 6 rano.

Podczas nabożeństwa śpiewany jest nieustannie troparion paschalny: "Christos woskrese" (Chrystus zmartwychwstał). W poprzedzającej liturgię procesji we wszystkich cerkwiach greckokatolickich noszona jest wraz z Ewangelią ikona Chrystusa Zmartwychwstałego. Celebransi wraz z procesją wiernych zatrzymują się przed zamkniętymi drzwiami świątyni. Kapłan stuka trzy razy do drzwi, po czym zgromadzeni wchodzą do cerkwi, w której nie ma już Grobu Pańskiego, a płaszczanica zostaje przeniesiona na ołtarz. Podczas tego nabożeństwa święci się artos – chleb pszenny, na którym naznaczony jest wizerunek Chrystusa zmartwychwstałego. Artos przez cały tydzień jest wystawiony w cerkwiach aż do niedzieli św. Tomasza, tzw. antypaschy, po czym chleb rozdaje się wiernym.

Dopiero w tę niedzielę po okolicach rozlega się uroczyste bicie dzwonów, które od kilku dni milczały, gdyż od Wielkiego Piątku używa się w świątyni tylko kołatek. Zgodnie z tradycją ludową w okresie po Wielkiejnocy ludność wiejska śpiewa typowe piosenki – "haiłki" – wychwalające budzenie się przyrody i "wesnjanki", które wykonuje się w Oktawie Zmartwychwstania. Tak jak w całej Polsce święta wielkanocne są dla grekokatolików okazją do wspólnego świętowania, spotkań w gronie najbliższej rodziny, sąsiadów i przyjaciół. W tym roku metropolita archidiecezji przemysko-warszawskiej Kościoła grekokatolickiego abp Jan Martyniak rozpocznie jutrznię wielkanocną w katedrze w Przemyślu o godz. 8.00, zaś biskup wrocławsko-gdański Kościoła grekokatolickiego bp Włodzimierz Juszczak w katedrze wrocławskiej o godz. 8.00.

Kościół greckokatolicki jest najliczniejszym spośród ponad 30 katolickich Kościołów wschodnich. Liczy ok. 7 mln wiernych na całym świecie. Kościół ten jest w jedności z biskupem Rzymu Janem Pawłem II i uznaje jego prymat. W Polsce jest ok. 300 tys. grekokatolików.

inf. KAI

 

 

Zobacz także