Wigilia Paschalna w Watykanie i w Jerozolimie

„Dzięki Zmartwychwstałemu, w sposób definitywny rozum jest silniejszy od irracjonalności” - powiedział Benedykt XVI podczas sprawowanej w bazylice watykańskiej liturgii Wigilii Paschalnej. Z kolei setki katolików zgromadziły się w Bazylice Grobu Pańskiego w Jarozolimie w sobotni poranek.

W papieskiej liturgii w Watykanie uczestniczyli kardynałowie, biskupi, duchowieństwo oraz tysiące wiernych, wśród nich wielu Polaków. Papież udzielił sakramentów inicjacji chrześcijańskiej sześciu osobom dorosłym, czterem kobietom z Albanii, Rosji, Singapuru i Chin oraz dwóm mężczyznom z Szwajcarii i Chin.

Wigilię Paschalną, matkę wszystkich wigilii, jak nazywał ją św. Augustyn, rozpoczęła liturgia światła w Bazylice św. Piotra. Papież poświęcił ogień, i zapalił paschał, która symbolizuje zmartwychwstałego Chrystusa, na którym wcześniej umieścił litery "Alfa" i "Omega", wyżłobił znak krzyża oraz cyfry roku 2011 wypowiadając słowa: "Chrystus wczoraj i dziś, początek i koniec, Alfa i Omega. Do Niego należy czas i wieczność, Jemu chwała i panowanie przez wszystkie wieki wieków. Amen". Na paschale umieścił pięć ozdobnych czerwonych gwoździ, symbolizujących rany Chrystusa.

Następnie w pogrążonej w mroku bazylice od paschału papież i zgromadzeni odpalali świece. Po dłuższej chwili świątynia rozbłysła morzem światła. W ciszy rozległo się zawołanie: "Światło Chrystusa!". Z przedsionka Benedykt XVI z zapaloną świecą wraz z orszakiem przeszedł główną nawą bazyliki do Konfesji św. Piotra. Po ustawieniu paschału pośrodku prezbiterium świątyni i jego okadzeniu diakon odśpiewał hymn "Exultet", zaczynającą się od słów: "Weselcie się już zastępy Aniołów w niebie! Weselcie się słudzy Boga! Niech zabrzmią dzwony głoszące zbawienie, gdy Król tak wielki odnosi zwycięstwo!". 

Podczas Liturgii Słowa w językach: włoskim, francuskim, angielskim, niemieckim, hiszpańskim odczytano fragmenty Starego i Nowego Testamentu przypominające historię zbawienia, poczynając od stworzenia świata, przez wyjście Izraelitów z niewoli egipskiej, proroctwa zapowiadające Mesjasza aż do Ewangelii o Zmartwychwstaniu Jezusa. 

W homilii Ojciec Święty nawiązał do wielkich znaków liturgii Wigilii Paschalnej – światła paschału, mówiącego nam o Chrystusie jako prawdziwej gwieździe porannej, która nigdy nie zachodzi oraz wody symbolizującej sakrament Chrztu św., czyniący nas uczestnikami śmierci i zmartwychwstania Jezusa Chrystusa. Oprócz tego słuchamy wielu czytań z Pisma św., które w tradycji liturgicznej były nazywane proroctwami. „Pomimo, że nie są one wprost zapowiedzią wydarzeń przyszłych, mają one charakter prorocki, ukazując najgłębszy fundament i kierunek dziejów, prowadzą nas ku Chrystusowi, ukazując prawdziwe Światło” – powiedział papież. 

Benedykt XVI zauważył, że czytania liturgii Wigilii Paschalnej rozpoczynając się od opisu stworzenia, mówiąc w ten sposób, że także ten tekst jest proroctwem, stanowi odniesienie do prawdziwego źródła i celu naszego istnienia. Wyjaśniał, że opis ten jest integralnym elementem dziejów relacji Boga z ludźmi, który znajduje wyraz w naszym wyznaniu wiary, rozpoczynającym się od słów: „Wierzę w Boga, Ojca wszechmogącego, Stworzyciela nieba i ziemi”. „Gdybyśmy pominęli ten pierwszy artykuł Credo, cała historia zbawienia stałaby się zbyt wąska i mała. Kościół nie jest jakimś stowarzyszeniem zajmującym się potrzebami religijnymi ludzi, którego cel byłby ograniczony do takiego właśnie stowarzyszenia. Przeciwnie – prowadzi on człowieka do kontaktu z Bogiem, a więc źródłem wszystkich rzeczy” – zaznaczył Ojciec Święty. W tym kontekście papież wskazał na naszą odpowiedzialność za środowisko naturalne, które jako stworzone pochodzi od Stwórcy. „Życie w wierze Kościoła, obejmuje nie tylko dziedzinę wrażeń i uczuć, a być może także i obowiązków moralnych. Obejmuje człowieka w jego integralności, od jego początków a także w perspektywie wieczności. Tylko dlatego, że stworzenie należy do Boga, możemy zawierzyć Mu całkowicie. I tylko dlatego, że On jest Stwórcą, może obdarzyć nas życiem na wieki. Radość z powodu stworzenia, wdzięczność za stworzenie i odpowiedzialność za nie łączą się ze sobą” – stwierdził Ojciec Święty. 

Po homilii Benedykt XVI poświęcił wodę. Odśpiewano Litanię do Wszystkich Świętych. Odmówiono przyrzeczenia chrzcielne. Następnie papież udzielił sakramentów Chrztu i Bierzmowania: czterem kobietom z Albanii, Rosji, Singapuru i Chin oraz dwóm mężczyznom z Szwajcarii i Chin. Wszyscy oni otrzymali białe szaty wykonane przez siostry prezentki z Polski. Podczas liturgii Eucharystycznej przystąpili oni także do pierwszej Komunii św. Na zakończenie uroczystej liturgii Wigilii Paschalnej papież udzielił wszystkim błogosławieństwa. Przy śpiewie modlitwy Regina Caeli, dźwiękach "Alleluja" Fryderyka Haendla opuścił bazylikę św. Piotra.

W uroczystość Zmartwychwstania Pańskiego o godz. 10.15 na Placu św. Piotra papież odprawił Mszę św., po której, w południe, wygłosił orędzie wielkanocne, złożył życzenia w kilkudziesięciu językach i udzielił błogosławieństwa „Urbi et Orbi” – Miastu i Światu. Był to także dzień szczególny dla Benedykta XVI, gdyż sześć lat wcześniej, 24 kwietnia, w niedzielę odbyła się uroczysta inauguracja jego pontyfikatu. Ponadto w tym dniu przypada także rocznica chrztu św. Augustyna. Jeden z umiłowanych świętych papieża z Niemiec przyjął chrzest z rąk św. Ambrożego na Wielkanoc w nocy z 24 na 25 kwietnia 387 r.

Uroczystości odbyły się także w Jerozolimie. W sobotni poranek setki katolików zgromadziły się w Bazylice Grobu Pańskiego, aby świętować uroczystość Zmartwychwstania Pańskiego. W kaplicy, gdzie czczone jest miejsce grobu Jezusa, liturgię Wigilii Paschalnej celebrował patriarcha łaciński Jerozolimy abp Fouad Twal.

Tak wczesna pora obchodów Wigilii Paschalnej związana jest z obowiązującym od 1852 r. w bazylice Grobu Pańskiego „status quo", które reguluje korzystanie z świętych dla chrześcijan miejsc w Ziemi Świętej. Świątynią opiekuje się sześć Kościołów chrześcijańskich, wśród nich katolicy. Mimo chłodnej i zmiennej pogody od samego rana w Wielką Sobotę ulicami jerozolimskiego Starego Miasta ciągnęły rzesze pielgrzymów. W części chrześcijańskiej na trasach wiodących do bazyliki izraelska policja ustawiła barierki i punkty kontrolne. Taka koncentracja sił bezpieczeństwa w tym miejscu ma przyczynić się do spokojnego przebiegu uroczystości. W tym roku do Jerozolimy przybyła szczególne duża liczba pielgrzymów z całego świata, gdyż święta Wielkanocy dla Kościołów wschodnich i katolickich wypadają w tym samym terminie.

Zbudowana w czasach Konstantyna Bazylika Grobu Pańskiego została poświęcona w 336 roku. Po zniszczeniach w wiekach VII, XI i XIX kolejno ją odbudowywano i przebudowywano, w związku z czym obecnie jest to mieszanina kościołów, kaplic i dobudówek, upamiętniających różne wydarzenia biblijne. Miejsce to stanowi obecnie wspólną własność sześciu Kościołów chrześcijańskich. Trzy z nich: franciszkanie (od 1333 r. jako katolicy), prawosławni Grecy (od 1757) i Ormianie, są współwłaścicielami głównych części Bazyliki, a ponadto mają tam własne pomieszczenia i kaplice. Na Kalwarii (Golgocie), miejscu ukrzyżowania Jezusa, są dwie kaplice: łacinników (franciszkanów) i Greków (prawosławnych). Kaplicą Grobu Świętego opiekują się katolicy, Grecy i Ormianie. Koptowie mają dwa pomieszczenia przy Bazylice i własną kapliczkę za Kaplicą Grobu Świętego. Najmniej uprawnień do korzystania z bazyliki mają wspólnoty syryjsko-jakobicka i etiopska. Postanowienia w tej sprawie, tzw. „status quo”, obowiązują od 1852 r., ponieważ w przeszłości dochodziło do ciągłych konfliktów między wyznaniami na temat zarówno wystroju, jak i korzystania ze świątyni przez poszczególne wyznania.

inf. KAI

 

Zobacz także