Modlitwy nad ludem (12)

Dokończenie modlitw nad ludem w obu mszałach. Dziś modlitwy od Niedzieli Palmowej do Wielkiej Środy. Po świętach zrobię jeszcze wpis podsumowujący kwestię źródeł modlitw z Mszału Pawła VI.

Niedziela Palmowa

Mszał Pawła VI

Pol.: Wejrzyj, prosimy, Panie, na tę swoją rodzinę, za którą Pan nasz Jezus Chrystus nie wahał się wydać w ręce oprawców i znieść mąk krzyża.

Łac.: Respice, quaesumus, Domine, super hanc familiam tuam, pro qua Dominus noster Iesus Christus non dubitavit manibus tradi nocentium, et crucis subire tormentum.

Modlitwa obecna w tradycji liturgicznej od Sakramentarza gregoriańskiego (GrH 327), gdzie jest modlitwą nad ludem Wielkiej Środy. Taką funkcję ma również w Mszale Piusa V.

 

Wielki Poniedziałek

a) Mszał Piusa V

Pol.: Wspomóż nas, Boże, Zbawicielu nasz, i daj, abyśmy z radością doczekali obchodu Twych dobrodziejstw, przez które raczyłeś nas odrodzić.

Łac.: Adiuva nos, Deus salutaris noster: et ad beneficia recolenda, quibus nos instaurare dignatus es, tribue venire gaudentes.

Sakramentarzu gelazjańskim modlitwa jest obecna dwa razy, za każdym razem jako oracja druga (alternatywna kolekta?). Najpierw w formularzu niedzieli Sześćdziesiątnicy, czyli drugiej niedzieli Przedpościa (GeV 74), następnie w poniedziałek V tygodnia Wielkiego Postu. Za drugim razem modlitwa ma pewien wariant: Adiuva nos, Deus salutaris noster, et in sacrificio ieiuniorum nostras mentes purifica, ut ad beneficia recolenda… itd.

Sakramentarzu gregoriańskim jest to od razu modlitwa nad ludem Wielkiego Poniedziałku (GrH 318).

 b) Mszał Pawła VI

Pol.: Niech Twoja ochrona, prosimy Cię, Panie, będzie wspomożeniem dla pokornych i niech stale osłania ufających Twemu miłosierdziu, aby celebrując święta paschalne, nie tylko obchodzili je zewnętrznie, ale, co jest o wiele lepsze, obchodzili je z czystym umysłem.

Łac.: Defensio tua, Domine, quaesumus, adsit humilibus, et iugiter protegat in tua misericordia confidentes, ut, ad festa paschalia celebranda, non solum observantiam corporalem, sed, quod est potius, habeant mentium puritatem.

W obecnej postaci jest to nowa modlitwa, natomiast do jej skomponowania posłużyły elementy dwóch modlitw Sakramentarza z Werony. Fraza od początku do „confidentes” pochodzi z modlitwy nad ludem jednego z formularzy wrześniowych dni suchych (Ve 904), a od „non solum” do końca jest wzięta z oracji drugiej jednego z formularzy codziennych (Ve 639).  Fraza „ut ad festa paschalia celebranda”, łącząca obie części, została najpewniej dodana współcześnie, dla potrzeb redakcji tej modlitwy. Obie modlitwy z Veronense, zdaniem Antoine Chavasse’a, są autorstwa papieża Wigiliusza. Ve 904 byłaby zastosowana podczas wrześniowych dni suchych w 537 r. a Ve 639 21 lutego 538 r., w I niedzielę Wielkiego Postu.

 

Wielki Wtorek

a) Mszał Piusa V

Pol.: Boże, niech Twoje miłosierdzie oczyści nas ze wszystkich ukrytych pozostałości starego człowieka i uzdolni do odnowienia w świętości.

Łac.: Tua nos misericordia, Deus, et ab omni subreptione vetustatis expurget, et capacem sanctae novitatis efficiat.

Modlitwa obecna w tradycji liturgicznej od Sakramentarza gregoriańskiego (GrH 322), od razu w obecnej funkcji.

b) Mszał Pawła VI

Ta sama modlitwa, z wariantem: w miejsce „Tua nos misericordia, Deus” jest „Tua misericordia, Deus, populum tibi subditum” (Boże, niech Twoje miłosierdzie oczyści lud Tobie poddany…)

 

Wielka Środa

 a) Mszał Piusa V

Ta sama modlitwa co w Niedzielę Palmową w Mszale Pawła VI, zob. wyżej.

b) Mszał Pawła VI

Pol.: Prosimy Cię, Panie, daj swym wiernym nieustannie korzystać z paschalnych sakramentów i gorliwie wyczekiwać przyszłych dóbr, aby trwając w misteriach przez które zostali odrodzeni, zostali przez wynikające z nich uczynki doprowadzeni do nowego życia.

Łac.: Da, quaesumus, Domine, fidelibus tuis et sine cessatione capere paschalia sacramenta, et desideranter exspectare dona ventura, ut, mysteriis quibus renati sunt permanentes, ad novam vitam his operibus perducantur.

Sakramentarzu gelazjańskim jest to modlitwa nad ludem wtorku II tygodnia Wielkiego Postu (GeV 177) i Wielkiego Wtorku (GeV 343). Nieco przerobiona jest również jedną z prefacji wielkanocnych Sakramentarza gelazjańskiego (GeV 513) i prefacją Poniedziałku Wielkanocnego w Suplemencie do Sakramentarza gregoriańskiego (Sp 1590). Uwaga redakcyjna: w dawnych źródłach jest „desideranter exspectare ventura”, współcześnie zostało dodane: „desideranter exspectare dona ventura”.


Wpisy blogowe i komentarze użytkowników wyrażają osobiste poglądy autorów. Ich opinii nie należy utożsamiać z poglądami redakcji serwisu Liturgia.pl ani Wydawcy serwisu, Fundacji Dominikański Ośrodek Liturgiczny.

Zobacz także

Maciej Zachara MIC

Maciej Zachara MIC na Liturgia.pl

Urodzony w 1966 r. w Warszawie. Marianin. Rocznik święceń 1992. Absolwent Papieskiego Instytutu Liturgicznego na rzymskim "Anselmianum". W latach 2000-2010 wykładał liturgikę w WSD Księży Marianów w Lublinie, gdzie pełnił również posługę ojca duchownego (2005-2017). W latach 2010-2017 wykładał teologię liturgii w Kolegium OO. Dominikanów w Krakowie. Obecnie pracuje duszpastersko w parafii Niepokalanego Poczęcia NMP przy ul. Bazylianówka w Lublinie. Ponadto jest prezbiterem wspólnoty neokatechumenalnej na lubelskiej Poczekajce, a także odprawia Mszę św. w nadzwyczajnej formie rytu rzymskiego w rektoralnym kościele Niepokalanego Poczęcia NMP przy ul. Staszica w Lublinie....