Poranna liturgia godzin na Wielki Piątek i Wielką Sobotę

Nakładem Centrum Apostolstwa Liturgicznego Zgromadzenia Sióstr Uczennic Boskiego Mistrza, ukazał się właśnie zbiór Poranna liturgia godzin na Wielki Piątek i Wielką Sobotę, nawiązujący do tradycji odprawiania tzw. Ciemnych Jutrzni podczas Triduum Paschalnego i stanowiący praktyczną pomoc.

Święte dni Triduum Paschalnego to czas, który stanowi centrum i fundament całego roku liturgicznego. Słusznie jest on określany jako „Triduum Chrystusa ukrzyżowanego, pogrzebanego i wskrzeszonego” (por. List okólny Kongregacji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów o przygotowaniu i obchodzeniu Świąt Paschalnych Paschalis sollemnitatis, nr 38). Podczas liturgicznych obchodów tych świętych dni, zgodnie z wielowiekową tradycją Kościoła, rankiem w Wielki Piątek i w Wielką Sobotę sprawowane są w świątyniach katedralnych tzw. Ciemne jutrznie, złożone z Godziny czytań i Jutrzni.

Godnym pochwały jest fakt, że coraz częściej poranne liturgie godzin Wielkiego Piątku i Wielkiej Soboty, sprawowane są w wielu wspólnotach kościelnych czy parafialnych w Polsce. Dokumenty Kościoła podkreślają, że oficjum to powinno otrzymać właściwe miejsce w pobożności wiernych i pomagać w nabożnej kontemplacji Męki, Śmierci i Pogrzebu Pana w dorocznym oczekiwaniu na Jego Zmartwychwstanie (PS, nr 40). Ze względu na jego uroczysty charakter i wspólnotowy sposób celebracji domaga się ono śpiewu, bowiem śpiew liturgii godzin nie tylko ją ozdabia zewnętrznie, ale wypływa wprost z rozmodlonej duszy, której pragnieniem jest oddanie chwały Bogu. Jednocześnie wspólne muzyczne wykonanie tekstów liturgicznych wyraża naturę chrześcijańskiego kultu (por. Ogólne Wprowadzenie do Liturgii Godzin, nr 270).

Z tej potrzeby, a jednocześnie z troski o to, aby pomóc wszystkim odpowiedzialnym za muzykę we wspólnotach kleryckich, zakonnych czy parafialnych, zrodziła się inicjatywa wydania niewielkiej pozycji pt.: Poranna liturgia godzin na Wielki Piątek i Wielką Sobotę.

Zawarto w niej muzyczne opracowanie tekstów Godziny czytań i Jutrzni dwóch dni Triduum Paschalnego. Redakcja zadbała o to, aby z jednej strony stopień trudności zaproponowanych melodii nie przekraczał możliwości wykonania ich przez lud, z drugiej natomiast, by pomógł wiernym odkryć piękno i kunszt śpiewu liturgicznego. Dlatego do psalmów zastosowano tradycyjne melodie tonów gregoriańskich z ich różnymi, często mniej znanymi formułami kadencyjnymi (tzw. dyferencjami). Wyboru dokonano na podstawie najnowszego Antiphonale Romanum II.

Jedynie do kantyku ewangelicznego Benedictus, dla podkreślenia rangi tego tekstu, zaproponowano melodię wielogłosową. W zapisie nutowym melodii do psalmów i kantyków zaznaczono akcenty słowno-muzyczne oraz nuty dodane w miejscach, gdzie tekst wymagał uzgodnienia akcentuacji słownej z muzyczną. Dla poprawnego wykonania psalmów kursywą zapisano sylaby przygotowawcze, a sylaby akcentowane wytłuszczono.

Dla wszystkich antyfon zaproponowano schemat melodyczny autorstwa ks. Zdzisława Bernata, jedynie antyfony do Benedictus, dla ich wyróżnienia, opatrzono melodiami oryginalnymi.

Unikatowym elementem prezentowanego wydania jest opublikowanie w nim odrębnych melodii do responsoriów długich w Godzinie czytań Wielkiego Piątku i Wielkiej Soboty oraz jednej melodii do responsorium krótkiego w Jutrzni Wielkiego Piątku. Ich autorem jest ks. Karol Mrowiec. Były one przez wiele lat przechowywane w zbiorach Sióstr Urszulanek SJK w Pniewach. To dzięki ich życzliwości mogą teraz ujrzeć światło dzienne. Są one o tyle cenne, że stanowią adaptacje kompozycji gregoriańskich, będących ich łacińskimi prawzorami.

Oddając muzyczne opracowanie Porannych liturgii godzin na Wielki Piątek i Wielką Sobotę do użytku różnych wspólnot Kościoła w Polsce, autorzy mają żywą nadzieję, że stanie się ono pomocą w przeżywaniu pogłębionej modlitwy słowem Bożym podczas Triduum Paschalnego. „Oby piękne muzyczne wykonanie tych świętych tekstów zabrzmiało z serc wiernych jak pieśń Oblubienicy opłakującej swojego Oblubieńca, a jednocześnie z niewzruszoną wiarą oczekującej na Jego ostateczne zwycięstwo nad śmiercią” – podkreśla s. Dolores Nowak, inicjatorka wydania.

Serwis Liturgia.pl jest patronem medialnym publikacji. Można ją zakupić w bieżącej sprzedaży w naszym sklepie internetowym, a w niedalekiej przyszłości planowane jest wydanie także nagrań Liturgii godzin.

Pliki audio z nagraniem melodii zamieszczonych w Porannych liturgiach godzin na Wielki Piątek i Wielką Sobotę można znaleźć na stronie Zgromadzenia Sióstr Uczennic Boskiego Mistrza: www.pddm.pl.

Zobacz także