Dlaczego HARFA DUCHA?!

Wszystko rozpoczęło się od świętego oburzenia, nie mogłem bowiem pojąć, jak można nazwać jakiegoś świętego Harfą Ducha Świętego! To już przesada - pomyślałem - zwłaszcza, że sprawa nie dotyczy Matki Bożej. Nerw skoczył więc w trybie natychmiastowym posadziłem na ławie oskarżonych wszystkich Syryjczyków z IV i V w. Dalej trzeba było już tylko przebadać akta "bohatera", czyli św. Efrema z Nisibis, zwanego Syryjczykiem.

Po przeczytaniu kilku hymnów i zlokalizowaniu kolejnych setek (sic!), zawstydzony przeprosiłem i po cichu wycofałem oskarżenie. Natomiast sam Mistrz nie tylko szybko mi wybaczył, ale przyjął i przygarnął jako giermka. Krok po kroku wtajemniczał w Pismo Święte, liturgię chaldejczyków, mnichów pustyni. Odsłaniał wołające w nim pragnienia i tęskniące rany. Pokazał świat, w którym Słowo bynajmniej nie zamilkło, gdzie wszystko co stworzone błaga o teofanię. Człowiek, będący od początku ikoną, jest miejscem i momentem chrystofanii, liturgii, drogą Kościoła. Życiodajna siła wlewa się w niego z każdą celebracją Paschy Jezusa Chrystusa. Człowieczeństwo w najmniejszych aspektach staje się źródłem wody żywej wytryskującym ku życiu wiecznemu (J 4,14).

W tej rzeczywistości śpiew i milczenie stają się uobecnianiem ponadczasowego Dialogu, Trójcy Świętej. Nie ma tam miejsca na muzykę, która nie została dotknięta i podporządkowana Passze naszego Pana. Śpiew – najbardziej ludzka z muzyk – został przyjęty przez Chrystusa razem z całym człowieczeństwem i przeprowadzony od śmierci do życia. Odtąd przebóstwiany w nas mocą Ducha Świętego staje się przestrzenią zbawienia: przyjmowania i dawania nowego życia.

Śpiew św. Efrema był zakorzeniony we wszystkich sferach człowieczeństwa. Hymny nie milkną w czasie wojny i pokoju, porażki i zwycięstwa, wołają o deszcz i dziękują za urodzaj, błagają o miłosierdzie i nawrócenie przy niegasnącym uwielbieniu.

Jaki jest śpiew, który oplata całego człowieka? Liturgia, która jest Życiem?

Diakon z Nisibis, Prorok i Słońce Syryjczyków, Kolumna Kościoła był przekonany, że to sam Bóg uczynił go swoją harfą, bo takie jest powołanie każdego, kto w Chrystusie dotknął Liturgii Źródła.

 


 

Św. Efrem Syryjczyk (ur. ok. 306 r. w Nisibis w obecnym Iraku, zm. 9 czerwca 373 r. w Edessie obecnie Urfa w Turcji). Kaznodzieja, diakon, kantor. Wybitny egzegeta Pisma Świętego i poeta. Do naszych czasów zachowały się setki jego hymnów, ponieważ już za jego życia były tłumaczone na inne języki Bliskiego Wschodu. Sozomen, historyk kościoła z V w., mówi o 3 milionach wierszy, a Focjusz (IX w.) o tysiącu kazań.

Otaczał wielką troską liturgię i mistagogię. Jako pierwszy pozwolił kobietom śpiewać w kościele. Sam komponował i uczył hymnów. Po trzecim perskim oblężeniu Nisibis zostaje oddane Persom przez rzymskiego cesarza Jowiana w 363 r. Efrem z całą wspólnotą uchodzi wtedy do Edessy, gdzie umiera posługując braciom w czasie klęski głodu.

Jego hymny od samego początku są włączone w liturgię kościołów tradycji bizantyjskiej i orientalnej (Bliski Wschód). Na Zachodzie dowartościowane dopiero po ogłoszeniu Efrema Doktorem Kościoła (papież Benedykt XV w roku 1920). Obecnie powoli znajdują właściwe sobie miejsce na liturgii. (Zob. pieśni: Niepojęta Trójco, Dialog (Pieśń o Maryi i Mędrcach), Kantyk o Męce Pańskiej, O Dniu Radosny, Nieskalana, w: Niepojęta Trójco, red. J. Gałuszka – M. Stós, Kraków: Dominikański Ośrodek Liturgiczny, 1998, 4, 144, 180, 200, 216).


Wpisy blogowe i komentarze użytkowników wyrażają osobiste poglądy autorów. Ich opinii nie należy utożsamiać z poglądami redakcji serwisu Liturgia.pl ani Wydawcy serwisu, Fundacji Dominikański Ośrodek Liturgiczny.

Zobacz także

Stanisław Nowak OP

Stanisław Nowak OP na Liturgia.pl

Dominikanin, kantor, rekolekcjonista. Absolwent teologii na Uniwersytecie Jana Pawła II w Krakowie. Pracę magisterską poświęcił zagadnieniu egzegezy wyrażenia „pieśń nowa” w Starym Testamencie. Pracownik Fundacji Dominikański Ośrodek Liturgiczny. Od lat zajmuje się wtajemniczeniem w chrześcijaństwo ochrzczonych dorosłych oraz mistagogią. Uczy chorału młodych dominikanów oraz prowadzi grupę modlitwy średniowiecznym śpiewem – Vigilantes.